Een verloskundige is bezig met de controle van een zwangere vrouw.
Een verloskundige is bezig met de controle van een zwangere vrouw. © ANP

Extra calcium kan zwangerschapsvergiftiging voorkomen

Als gynaecologen en verloskundigen alle zwangere vrouwen zouden adviseren extra calcium te nemen, kan het aantal zwangerschapsvergiftigingen in Nederland met meer dan een kwart verminderen.

De maatregel zou bovendien een besparing opleveren van 7,5 miljoen euro aan zorgkosten. Dat zeggen wetenschappers van de Universiteit Maastricht. Zij presenteren hun studie vandaag op het congres van de Kennispoort Verloskunde in Utrecht.

Bij een op de vier vrouwen die tijdens of kort na de zwangerschap sterft, is de doodsoorzaak pre-eclampsie

Epidemioloog Luc Smits

Tot nu toe krijgen zwangere vrouwen alleen het advies om foliumzuur te slikken als extra supplement rondom de conceptie. Dat zou wat betreft de onderzoekers kunnen worden uitgebreid met 1000 mg calcium per dag vanaf het tweede zwangerschapstrimester. Want, zegt epidemioloog Luc Smits, projectleider van het onderzoek: 'Het positieve effect van calciumsupplementen is zo sterk dat op bevolkingsniveau veel gezondheidswinst behaald kan worden. We hopen dat gynaecologen en verloskundigen snel overtuigd zijn van het nut van extra calcium.'

Elk jaar krijgen vijfduizend vrouwen in ons land zwangerschapsvergiftiging. De medische term hiervoor is pre-eclampsie. De aandoening gaat gepaard met hoge bloeddruk, eiwit in de urine en stoornissen van de lever en nieren. Ook is de placenta niet goed doorbloed. Het is een gevaarlijke complicatie, zegt Smits, voor zowel moeder als kind: 'Pre-eclampsie leidt vaak tot groeivertraging en vroeggeboorte van het kind. In het ergste geval kan de moeder er zelfs aan overlijden. Bij een op de vier vrouwen die tijdens of kort na de zwangerschap sterft, is de doodsoorzaak pre-eclampsie.'

Supplementen slikken

'Vrouwen die vanaf het tweede trimester van de zwangerschap calciumsupplementen slikken en daarmee doorgaan tot het einde van de zwangerschap, verminderen hun kans op pre-eclampsie met 55 procent. De kans dat het kind te vroeg wordt geboren neemt af met 24 procent', zegt Smits. 'In ons rekenmodel houden we er rekening mee dat niet álle vrouwen het advies om extra calcium te slikken opvolgen. Dat is nu eenmaal de realiteit. Lang niet alle zwangere vrouwen volgen alle officiële adviezen op. Maar zelfs als de helft van de vrouwen het advies om extra calcium te nemen niet zou opvolgen, zou het aantal zwangerschapsvergiftigingen nog altijd met meer dan een kwart afnemen.'

Toch adviseren de onderzoekers dat vrouwen niet op eigen houtje calcium gaan slikken. 'Ze kunnen dit het beste overleggen met hun verloskundige of gynaecoloog', benadrukt Smits. 'Het is ook niet per se nodig een voedingssupplement te slikken', zegt Smits. Je kunt de calcium ook uit voeding halen. De Gezondheidsraad adviseert voor zwangere vrouwen een inname van calcium van minimaal 1000 mg per dag. Alleen weten we dat in de praktijk een op de drie zwangere vrouwen onder die grens zit. Een multivitamine slikken helpt ook niet: die supplementen bevatten slechts een fractie van de calcium die je nodig hebt per dag.'

De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen reageert verheugd op het Maastrichtse nieuws: 'Dit is goed nieuws voor de preventie van pre-eclampsie. Aangenomen dat er geen schadelijke effecten van calciumsuppletie zijn, is het een relatief kleine moeite extra calcium in te nemen', zegt Josien de Boer, beleidsmedewerker richtlijnontwikkeling van de beroepsorganisatie.

Vrouwen die van hun eerste kind zwanger zijn en vrouwen die eerder pre-eclampsie hebben gehad, hebben een grotere kans op pre-eclampsie. 'Verloskundigen zijn al extra alert bij vrouwen met deze risicofactoren', aldus De Boer.