Euthanasie bij 'voltooid leven' zonder medische klachten geen optie

Euthanasie en hulp bij zelfdoding zijn geen uitwegen voor mensen die hun leven voltooid achten en verder geen medische klachten hebben. Wel moet er meer aandacht komen voor ouderen met een doodwens. Ook moeten mensen beter worden voorbereid op acceptatie van ouderdom, moet eenzaamheid worden voorkomen en moet gezorgd worden voor welvaart en vergroting van de zelfredzaamheid.

Ouderen in een verzorgingshuis Beeld anp

Dit adviseert en commissie onder voorzitterschap van Paul Schnabel, oud-directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau en nu D66-senator. De commissie is in juni 2014 op aandringen van de VVD-fractie in de Tweede Kamer gevraagd onderzoek uit te voeren naar de juridische mogelijkheden van hulp bij zelfdoding aan mensen die vinden dat ze klaar zijn met leven.

De commissie vindt dat er een 'herwaardering van de visie op ouderdom' zou moeten komen, om te voorkomen dat mensen zich levensmoe zouden voelen. Ook zou er meer aandacht moeten zijn voor zingeving en spirituele zorg.

Euthanasiewet is voldoende

De euthanasiewet hoeft niet te veranderen, vindt de commissie-Schnabel. Ze stellen in hun rapport dat de groep mensen klein lijkt die hun leven 'voltooid' achten en om die reden een actieve doodswens hebben zonder dat sprake is van enige medische problematiek. Omdat het om een kleine groep gaat, ziet de commissie geen aanleiding voor te stellen de wet te wijzigen.

Een van de voorwaarden voor euthanasie of hulp bij zelfdoding is dat een patiënt 'ondraaglijk en uitzichtloos lijdt'. Dat lijden moet een medische 'grondslag' hebben, zoals een opeenstapeling van ouderdomsklachten of een ernstige, terminale ziekte.

In veel gevallen van 'voltooid leven' is volgens Schnabel sprake van een opeenstapeling van ouderdomsklachten, die samen met verlieservaringen op andere terreinen tot ondraaglijk en uitzichtloos lijden in de zin van de euthanasiewet aanleiding kunnen geven. De adviescommissie vindt dat de huidige wet voldoende ruimte biedt om deze groep tegemoet te kunnen komen.

De adviescommissie stelt voor om extra voorzichtig te zijn in gevallen van 'voltooid leven', waarbij naast een stapeling van ouderdomsklachten ook sprake is van verlieservaringen op andere terreinen. Volgens hen zou in zo'n geval naast de verplichte raadpleging van één andere onafhankelijke arts ook nog het advies van een tweede consulent moeten worden ingewonnen. Schnabel beschrijft deze gevallen als 'psychisch, cognitief, psychosociaal en/of existentieel' verlies. Daarbij kan gedacht worden aan dementie of verlies van familie of vriendenkring.

Voor deze mensen verandert niets

Anneke Ruijs (89) wil sterven omdat ze vindt dat haar leven 'voltooid' is, maar is er geen medische noodzaak vastgesteld die recht geeft op euthanasie of hulp bij zelfdoding. Voor mensen als mevrouw Ruijs verandert er waarschijnlijk niets na dit advies. De wet voldoet immers, vindt de commissie. Lees hier het verhaal over Anneke Ruijs (+).

Alleen de arts mag hulp verlenen

De adviescommissie meent dat vanuit het oogpunt van veiligheid, deskundigheid en toetsbaarheid alleen artsen hulp bij zelfdoding mogen verlenen. 'Het verdient geen aanbeveling hier anderen dan de arts ruimte te bieden voor het verlenen van hulp.'

De euthanasiewet biedt volgens de commissie genoeg ruimte om 'mee te bewegen' met veranderende inzichten in de samenleving en de medische beroepsgroep. In de bijna 14 jaar dat de euthanasiewet (WTL) functioneert, is dat volgens Schnabel ook gebleken. In de praktijk is volgens de commissie wel veel te winnen op het punt van voorlichting, zowel aan artsen als aan verzoekers en hun naasten. De commissie beveelt aan daar meer aandacht aan te besteden.

De dood van Michelle

Michelle wilde niet meer leven. Haar zus vertelt hoe zij en haar moeder die wens respecteerden en hoe het afscheid verliep. Lees hier haar huiveringwekkende verhaal (+).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.