Europa wordt steeds dikker, maar Nederlanders niet

Europa dijt de komende jaren verder en verder uit, blijkt uit een prognose die de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vandaag presenteerde in Praag. De WHO voorspelt een 'obesitascrisis van enorme omvang' in 2030.

Beeld anp

Onder meer Griekenland, Spanje en Zweden behoren tot de landen die naar verwachting de komende jaren een snelle inhaalslag maken op de weegschaal. Zo schat de WHO dat het aantal Griekse mannen met overgewicht (een body mass index boven de 25) toeneemt tot 77 procent in 2030. Nederland vormt een positieve uitzondering op de trend, als het enige Europese land waar de WHO een lichte daling van het aantal dikke mensen verwacht.

'Sinds 2007 is het aantal Nederlanders met overgewicht al ongeveer stabiel', zegt Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. 'Het bestrijden van zwaarlijvigheid heeft bij de overheid sinds midden jaren negentig prioriteit, en je ziet dat dat vruchten afwerpt.'

Dat betekent overigens nog steeds dat bijna de helft van de bevolking te zwaar is. De WHO voorspelt dat het aantal te dikke Nederlandse mannen zal dalen van 54 procent in 2010 tot 49 procent in 2030. Voor vrouwen wordt een minieme daling voorzien, van 44 naar 43 procent. Daarnaast daalt het aantal Nederlandse zwaarlijvigen (een body mass index boven de 30) bij beide geslachten, maar bij vrouwen het meest: van 13 procent in 2010 tot 9 procent in 2030.

Beeld anp

Uitdijing Belgische vrouwen

Opvallend is de voorspelde uitdijing van Belgische vrouwen. Met 42 procent overgewicht zijn die op dit moment net iets slanker dan Nederlandse vrouwen, maar de WHO verwacht dat in 2030 ruim dubbel zoveel Belgische vrouwen te zwaar zijn: 89 procent. Daarmee zouden Belgische vrouwen de dikste van Europa zijn.

De WHO heeft van alle landen de trends uit het verleden bekeken en daarnaast meegewogen of overheden duidelijke maatregelen nemen om zwaarlijvigheid te voorkomen. Die optelsom leidt tot de voorspellingen voor 2030. Volgens Seidell moeten die met een slag om de arm worden genomen, 'want je kunt natuurlijk nooit precies weten hoe de politieke en economische situatie tegen die tijd is'.

Overgewicht van overheidswege bestrijden is volgens Seidell ingewikkeld. 'Het is een probleem dat het meest voorkomt onder lager opgeleiden en bij de lage inkomens. Het meest effectief lijkt daarom de gerichte aanpak in bepaalde achterstandswijken, zoals bijvoorbeeld in Utrecht Overvecht is gedaan. Je moet altijd verschillende maatregelen tegelijk doorvoeren. Dan gaat het bijvoorbeeld om meer plekken voor kinderen om buiten te spelen en te sporten, veiliger fietspaden, maar ook gezonde schoolkantines en voorlichting over gezonde voeding op scholen en aan ouders van jonge kinderen.'

Beeld anp

'Een wake-upcall en een nationale schande'

Dat Nederland er in de Europese vergelijking relatief gunstig uit springt, komt ook door geografische en culturele factoren, zegt Seidell. 'In Nederland vindt het grootste deel van de verplaatsingen tot 5 kilometer plaats te voet of op de fiets. De omstandigheden zetten daartoe ook aan, bijvoorbeeld door hoge parkeertarieven en auto-onvriendelijke steden.'

De ernstigste obesitascrisis wordt voorspeld in Ierland, met liefst 91 procent van de Ierse mannen die te zijner tijd zal lijden aan overgewicht, en 83 procent van de vrouwen. 'Een wake-upcall en een nationale schande', schrijft dagblad The Irish Independent in een hoofdredactioneel commentaar. De Ierse arts Dónal O'Shea noemt obesitas al een ernstiger crisis voor zijn land dan aids in de jaren tachtig en cholera in de negentiende eeuw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden