Nieuws

Europa bouwt eigen clouddienst, met Huawei en Google die als ‘Duits’ en ‘Iers’ – dus Europees – worden aangemerkt

Het Europese cloud-initiatief Gaia-X heeft een hele zwik nieuwe bedrijven en instellingen toegelaten. Opvallend detail: bedrijven als Huawei, Google, Intel en IBM worden betiteld als Europees.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Alibaba, Amazon, Cisco, HP, IBM, Huawei, Oracle, Google, Microsoft, Intel – zo’n beetje de hele techwereld is aan boord om mee te werken aan het ambitieuze Frans-Duitse cloud-initiatief Gaia-X. Met een paar weken vertraging heeft de raad van bestuur ingestemd met het lidmaatschap van 212 techbedrijven en instellingen.

Het is een opvallende lijst geworden, alleen al vanwege het controversiële Amerikaanse data-analysebedrijf Palantir, waarover vooraf al veel te doen was, onder meer omdat de inlichtingendienst CIA een van de eerste investeerders was en nog steeds klant is. Gaia-X is een Europees antwoord op de dominante Amerikaanse en – in mindere mate – Chinese clouddiensten. Brussel ziet met lede ogen aan hoe vooral de Amerikanen met onder meer Amazon, Microsoft en Google de markt voor clouddiensten beheersen. Een Europees alternatief moet die pijn wegnemen, vindt de Europese Commissie. Dit moet bewerkstelligen dat Europeanen weer controle krijgen over hun gegevens.

Europees gehalte

Gaia-X benadrukt in een verklaring het Europese gehalte van de nieuwe leden: ‘Meer dan 92 procent van de nieuwe leden is Europees.’ Onder hen bevinden zich acht Nederlandse bedrijven en instellingen, waaronder de Universiteit van Amsterdam, Philips en TNO. Ook Amerikaanse en Chinese bedrijven die een Europese vestiging hebben, krijgen een Europees label. Zo wordt Google op de lijst van deelnemers als Iers aangeduid, Huawei als Duits, Amazon als Luxemburgs en IBM als Belgisch.

Een deel van de lijst met 'Europese' deelnemers van GAIA-X Beeld Gaia-X
Een deel van de lijst met 'Europese' deelnemers van GAIA-XBeeld Gaia-X

Europarlementariër Sophie in ’t Veld (D66) noemt het in een eerste reactie ‘verbazend en verontrustend’ dat Amerikaanse en Chinese bedrijven deel uitmaken van Gaia-X. ‘Zeker een controversieel bedrijf als Palantir lijkt niet in lijn met de doelstellingen van autonomie en veiligheid’, aldus In ’t Veld.

Palantir legt zich toe op het combineren van onafhankelijke en op het eerste gezicht betekenisloze gegevens zodat onverwachte verbanden en inzichten ontstaan. Het bedrijf is even succesvol als controversieel. Cybercriticus en privacyexpert Marietje Schaake duidde de grote macht van Palantir onlangs al in de Volkskrant als ‘problematisch’.

Ook andere critici hebben moeite met de combinatie van veel macht en gebrek aan transparantie. Zo zei europarlementariër Paul Tang (PvdA) eerder deze maand: ‘Palantir hoort niet bij het rijtje van bedrijven waarmee we in zee zouden moeten willen. Niet op basis van wat we erover weten, maar juist vanwege alles wat we niet weten. Alleen al de nauwe banden met de Amerikaanse diensten zouden reden moeten zijn nee te verkopen.’

Regels voor dataopslag

Gaia-X denkt er anders over en benadrukt juist de vooruitgang die is geboekt met het binnenhalen van de nieuwe leden, die zich uiteindelijk aan alle door Gaia-x geformuleerde standaarden zullen moeten houden. Deze ‘gemeenschappelijke normen’ gaan ervoor zorgen ‘dat gegevens op transparante wijze en met het volste vertrouwen worden opgeslagen, gebruikt en overgedragen,’ zo zegt Hubert Tardieu, voorzitter van de raad van bestuur van Gaia-x. Verder beklemtoont een zegsman van Gaia-x dat Palantir ‘slechts een lid’ is, en geen zetel in de raad van bestuur heeft. ‘Als Palantir straks een Gaia-x-label krijgt, betekent dit alleen dat een specifieke dienst van dit bedrijf zal voldoen aan de regels die we hebben opgesteld. Het is geen keurmerk voor het hele bedrijf.’

In ’t Veld is er nog niet gerust op en gaat eurocommissaris Breton (Interne Markt) om uitleg vragen. ‘Het is weliswaar een Frans-Duits initiatief, maar het is evident dat de Europese Commissie moet kunnen garanderen dat alles veilig en conform Europese wetgeving opereert’, aldus de politica.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden