Column Ionica Smeets

Er werd gescholden, geschermd met diploma’s en gemopperd op hoe dom anderen waren

Midden in de komkommertijd bleek er ophef te zijn ontstaan over een freaking rekensom. De som in kwestie was: 8 : 2 x (2+2) = … 

Volgens sommige mensen was het enige juiste antwoord op deze som één, maar volgens een andere groep moest het antwoord zestien zijn. De discussies gingen er fel aan toe – er werd gescholden, geschermd met diploma’s en gemopperd op hoe dom anderen waren.

Wat is hier aan de hand? Laten we eerst die haakjes wegwerken, want iedereen bleek het er godzijdank nog over eens dat 2 + 2 hetzelfde is als vier. Dan blijft over de som 8 : 2 x 4. Als je die van links naar rechts doet, dan krijg je acht gedeeld door twee is vier. En daarna vier keer vier is zestien.

Waarschijnlijk roept een deel van de lezers nu schuimbekkend: ‘Meneer Van Dale wacht op antwoord!’ Deze klassieke ezelsbrug geeft met de eerste letters aan in welke volgorde je rekenbewerkingen moet uitvoeren: machtsverheffen, vermenigvuldigen, delen, worteltrekken, optellen en aftrekken. Dus volgens Meneer Van Dale moet je eerst vermenigvuldigen en dan pas delen. Dat verandert de som 8 : 2 x 4 in 8 : (2 x 4). Dus eerst twee keer vier is acht en daarna acht gedeeld door acht is één.

Helaas is Meneer Van Dale in principe achterhaald. Deze rekenvolgorde werd in oude leerboeken gebruikt, maar inmiddels is een andere volgorde gangbaar. Tegenwoordig is de eerste stap haakjes uitwerken. Daarna komen machtsverheffen en worteltrekken – die zijn gelijkwaardig en worden van links naar rechts gedaan. De volgende stappen zijn vermenigvuldigen en delen, ook weer gewoon van links naar rechts. En tot slot optellen en aftrekken, ook gelijkwaardig aan elkaar. Dus volgens de moderne rekenvolgorde geldt 8 : 2 x 4 = 16. Niet omdat die som op een diepe, platonische manier inherent gelijk is aan zestien. Nee, omdat we nu eenmaal hebben afgesproken dat we zo’n som op deze manier lezen.

Het is dan ook onzin om te zeggen dat mensen die op 1 uitkomen dom zijn of niet kunnen rekenen. En het is ook onzin om te doen alsof dit wiskunde is, zoals presentatrice Petra Grijzen die in Nieuws en Co lachend concludeerde: ‘Ik dacht dat wiskunde zo’n lekker exacte wetenschap was, maar dat valt dus wel een beetje tegen.’

Dit heeft allemaal niets met wiskunde te maken en eigenlijk zelfs niet zoveel met rekenen. Het gaat erom welke afspraak je gebruikt. Daarover discussiëren is ongeveer net zo zinvol als emmeren over de vraag of je rijinstructeur of rij-instructeur moet schrijven. De officiële spelling van het Groene Boekje zegt het eerste, maar volgens de alternatieve witte spelling mag de tweede vorm ook. De Volkskrant volgt overigens in het algemeen deze tweede spelling – terwijl dat dus officieel fout is. Ik vermoed dat ook de gemiddelde rij-instructeur daar lak aan zal hebben.

Op eenzelfde manier staat het u vrij om te denken dat het juiste antwoord op de som 8 : 2 x 4 gelijk is aan 1. Anders had degene die de som opgaf maar duidelijk moeten opschrijven dat hij (8 : 2) x 4 bedoelde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden