Er was toch iets met hun en ze?

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht?

Volkskrantlezers vinden veelBeeld anp

Wie? Yvonne de Jong uit Leiden.

Wanneer? Elke dag en in dit specifieke geval in de krant van maandag 19 maart.

Wat? De Jong: 'Nadat ik het artikel 'Docenten doelwit boze ouders' geboeid heb gelezen, wil ik toch even aandacht vragen voor tweemaal dezelfde fout die ik erin aantrof. Tenminste, voor mijn gevoel dan. (...) Het betreft het gebruik van ze waar voor mijn gevoel hen de juiste vorm is.

Heeft de lezer gelijk? Alleen als we een krantenartikel beschouwen als een zeer formele tekst. Dan is het ongepast hen te vervangen door ze. In andere gevallen is het gebruik van deze zogeheten gereduceerde vorm algemeen aanvaard als correct taalgebruik.

En er was toch iets met hun en ze? Klopt. Omdat veel mensen het verschil tussen hen (lijdend voorwerp) en hun (indirect object) niet meer kennen en herkennen, wordt vaak zelfs aangeraden om bij twijfel ze te gebruiken: ik heb het ze gegeven. Het Nederlands zou het Nederlands niet zijn als onder die bruikbare regel geen addertje school: als er nadruk op dat lijdend voorwerp of indirect object moet liggen, is ze onbruikbaar en zelfs fout: ik heb het niet hem maar hun gegeven. Hier zou ze fout zijn.

En kijk De Jong dacht de fout in het stuk nog een keer tegen te komen, in de zin: 'Ik heb regelmatig meegemaakt dat ouders beginnen te schelden en te dreigen als het advies ze niet aanstaat.' Daar had volgens haar hen moeten staan. Niet dus. In plaats van ze had hier wel hun gekund. De Jong besluit haar mail met de verzuchting: 'Niet elke moderne verandering is dus een verbetering!' Dat mag zo zijn, deze verandering, die overigens allerminst modern is, is dat duidelijk wel.

Man, man, wat lastig Zeker, maar er bestaat een hulplijn. Het onvolprezen genootschap Onze Taal heeft op zijn site een handige en omvangrijke lijst: onzetaal.nl/taaladvies/hun-hen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden