De geboorteplaats van Boeddha in de Maya Devi Tempel in Lumbini, Nepal.
De geboorteplaats van Boeddha in de Maya Devi Tempel in Lumbini, Nepal. © Ira Block/National Geographic Archaeologists

Engelse archeologen: Boeddha rond 600 voor Christus geboren

Een groep archeologen van de universiteit van Durham in Engeland meent te hebben vastgesteld wanneer Boeddha is geboren. Door zijn geboorteplaats, zoals beschreven in de heilige geschriften, goed te onderzoeken, ontdekten ze resten die duiden op een leven rond 600 voor Christus.

Daarmee is een oud mysterie onder boeddhisten beslecht. Hoewel er veel over het leven van de heilige bekend is, is de tijd waarin zijn verhaal plaatsvindt altijd duister gebleven. Geschiedkundigen en boeddhisme-experts wisten dat het een paar honderd jaar voor Christus moet zijn gebeurd, maar of dat nou 300 of 1.200 jaar was, wisten ze niet.

De archeologen daalden af in de Maya Devi Tempel in Lumbini, Nepal. Deze plek geldt als de geboorteplaats van Boeddha. Lange tijd zijn de diepste lagen van deze tempels ontoegankelijk geweest doordat er zo vaak overheen gebouwd was. Nu is het de onderzoekers eindelijk gelukt om oude bouwwerken te vinden. Ze ontdekten een gebouwtje van hout onder een bakstenen structuur. Het hout bleek na een uitgebreide analyse uit de 6de eeuw voor Christus te stammen.

Volgens de boeddhistische overlevering werd Boeddha geboren onder een heilige boom in Lumbini. De onderzoekers vermoeden dat het timmerwerk dat ze nu hebben gevonden een altaar was dat om deze boom heen werd gebouwd. Daarmee concluderen ze dat dat altaartje neergezet werd ter ere van de geboorte van Boeddha.

 
Het is volgens mij aannemelijker dat het een altaar is voor de boom zelf dan voor Boeddha
Jonathan Silk, hoogleraar boeddhisme-studies

'Conclusie voorbarig'
Dat laatste gaat Jonathan Silk, hoogleraar boeddhisme-studies aan de Universiteit Leiden echter te ver. 'Er is volgens mij geen enkele aanwijzing dat het gevonden hout onderdeel van een boeddhistische tempel is. Voordat Boeddha bestond, was boomverering normaal in India; het is volgens mij aannemelijker dat het gevonden hout onderdeel is van een altaar voor de boom zelf.'

De conclusie van de Britse archeologen snijdt volgens hem dan ook geen hout. 'Stel je voor dat je in Duitsland houtresten vindt van 200 jaar voor Christus. Dan concludeer je ook niet dat dit aanwijzingen waren van vroeg Christendom.'

Aan de andere kant sluit Silk de mogelijkheid dat Boeddha geboren is bij het boomaltaar niet uit. 'Het is waarschijnlijk dat, áls je onder een boom geboren wordt, dat de heilige boom in het dorp zal zijn. Maar voor hetzelfde geld stond het altaar er al 200 jaar voor Buddha's geboorte.' De ontdekking zegt in die zin dus niets over de geboortedatum. Toch is de ontdekking voor Silk interessant, omdat het het idee dat Boeddha's moeder onder een boom beviel aannemelijk maakt. Of het de discussie over Boedhha's geboortejaar beslecht, is echter de vraag.