Energiebesparen doen we voor onze gezondheid, niet voor het geld

Door gezinnen te wijzen op de gezondheidseffecten van hun energiegebruik zetten ze de kachel sneller een graadje lager dan met financieel voordeel in het vooruitzicht. Dat schrijven Amerikaanse onderzoekers in PNAS.

Beeld ANP

Consumenten zouden normaliter geen rekening houden met de sociale kosten van hun energieverbruik, terwijl dit indirect ziekten als kinderastma en kanker bevordert.

De onderzoekers volgden gedurende 8 maanden het energieverbruik van 118 gezinnen in Los Angeles. Wekelijks kregen de gezinnen te horen hoe ze scoorden in vergelijking met de buurt. Een deel hoorde hoeveel geld ze konden besparen, anderen hoeveel de uitstoot omlaag kon.

De financiële drijfveer had geen effect. Waarschijnlijk is de winst te beperkt, denken de onderzoekers, met zo'n 6 dollar (5 euro) per maand. De van gezondheidseffecten bewust gemaakte groep minderde juist wel, met gemiddeld 8 procent. Daarbij verbruikten gezinnen met kinderen zelfs 19 procent minder energie.

Die uitkomst kan Wokje Abrahamse wel verklaren. De Friezin onderzoekt aan de universiteit van Wellington hoe duurzaamheid kan worden bevorderd. 'Het benadrukken van de veroorzaakte vervuiling lijkt concreet te maken wat de effecten op anderen zijn. Dat is vooral relevant omdat in Los Angeles luchtvervuiling een groot probleem is.'

Vergelijken

Ook energieverbruik vergelijken met buurtgenoten is vaak effectief, zegt Abrahamse. 'Huishoudens die te horen krijgen dat ze bovengemiddeld verbruiken gaan vaak besparen.' Sommige Amerikaanse energiebedrijven vermelden op de energierekening hoeveel gezinnen bespaard hebben ten opzichte van huishoudens in vergelijkbare situaties. Gezinnen die het goed doen, krijgen een smiley face op de rekening. Al is vergelijken niet altijd effectief, stelt Abrahamse. 'Huishoudens die beneden het gemiddelde zitten, blijken juist meer energie te gaan gebruiken als ze dat te horen krijgen.'

De kennis is waarschijnlijk ook toepasbaar in Nederland, denkt Daphne Geelen, die aan de TU Delft promoveerde op manieren om stroomgebruik te reduceren. 'Nederlanders zijn weinig met hun verbruik bezig, daardoor leidt informeren vaak tot zuiniger energiegebruik.'

Om de motivatie te bevorderen liet Geelen Rotterdamse studentenhuizen een maand lang tegen elkaar strijden om zo min mogelijk energie te verbruiken. Het winnende huis bespaarde liefst 45 procent. Geelen: 'Maar de interesse zakt vaak weg. Daardoor is onbekend of dit soort oplossingen ook op de lange termijn werkt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden