NIEUWS

EMA erkent bijwerking, maar prikken Janssen-vaccin gaat door

Het in Leiden vervaardigde coronavaccin van fabrikant Janssen is gered. Vanaf woensdag gaat Nederland na een korte stop alsnog prikken met het vaccin. Daarmee neemt minister Hugo de Jonge voor lief dat het vaccin in uiterst zeldzame gevallen ernstige bijwerkingen kan hebben.

Iemand wordt gevaccineerd met het Janssen-vaccin. Beeld AFP
Iemand wordt gevaccineerd met het Janssen-vaccin.Beeld AFP

Maar net als het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) acht De Jonge de voordelen groter dan de nadelen, zo heeft hij dinsdagavond bekendgemaakt op een coronapersconferentie. ‘Het aantal gerapporteerde meldingen van de bijwerking is dusdanig laag dat er geen aanleiding is de Gezondheidsraad te vragen of er nog een doelgroepenadvies moet komen’, aldus De Jonge. ‘Er is niet op een andere afweging uit te komen dan: doorgaan.’

Dat is pikant, want de Europese medicijnautoriteit EMA gaf dinsdagmiddag aan niet te kunnen zeggen of de bijwerkingen bij het Janssen-vaccin minder vaak voorkomen dan bij het AstraZeneca-vaccin. Dat vaccin besloot De Jonge, na advies van de Gezondheidsraad, wél aan banden te leggen: alleen geschikt voor mensen van 60 jaar en ouder. Bij ouderen hebben de vaccins tot dusver geen problemen gegeven.

Koelkast

Het vaccin van Janssen belandde in Europa tijdelijk in de koelkast, nadat in de VS acht mensen van onder de 60 kort na de inenting ernstige trombose kregen. Een van hen overleed. Dat was echter na 7 miljoen prikken – een uiterst gering risico, benadrukte de EMA dinsdagmiddag.

‘In veruit de meeste gevallen gaat dit vaccin juist ziektegevallen en ziekenhuisopnamen voorkomen’, aldus EMA-directeur Emer Cooke, dinsdag op een persconferentie. Wel krijgt het vaccin op last van de EMA een aantekening in de bijsluiter: pas op, kan in zeer zeldzame gevallen ongewone trombose veroorzaken.

Nederland heeft zwaar ingezet op het vaccin. Zo verwacht het land in totaal 11,3 miljoen doses van het éénprikvaccin, waarmee het de ruggengraat moet worden van de grootschalige vaccinatie van Nederlanders tussen de 18 en 60 jaar.

Waardoor de bijwerking precies ontstaat, is nog altijd onbekend. Nadrukkelijk houden experts er rekening mee dat er iets niet in de haak is met het ontwerp van zowel het AstraZeneca- als het Janssen-vaccin. Beide zijn gebaseerd op verkoudheidsvirussen die zich een beetje gedragen als een coronavirus. Ook het Russische Spoetnik-vaccin werkt volgens dat principe, al zijn daarvan nog geen verdachte gevallen bekend. ‘Maar nu we dit weten, zullen we vanzelfsprekend ook extra op het Spoetnik-vaccin letten’, aldus Cooke.

Geen echt signaal

Ook bij de coronavaccins van Pfizer en Moderna komt de ongewone trombose, in combinatie met bloedplaatjesverlies, heel af en toe voor, zo blijkt uit cijfers van de EMA. Tot dusver heeft men weet van 25 gevallen van de kwaal na toediening van het Pfizer-vaccin en vijf na inenting met de prik van Moderna. Dat is op de tientallen miljoenen toegediende vaccins zo weinig, dat het toeval kan zijn, aldus EMA-epidemioloog Peter Arlett dinsdagmiddag. ‘Er is geen sprake van een echt signaal.’

De bijwerking is te behandelen door immunoglobuline toe te dienen en de patiënt in elk geval niet de bloedverdunner heparine te geven. Dat zou de boel kunnen verergeren, benadrukte de EMA dinsdagmiddag. De bijwerking openbaart zich in de regel binnen drie weken na inenting en is te herkennen aan ernstige maag- of hoofdpijn, wazig zien, zwellingen aan de benen, ademnood of bloeduitstortingen op andere plekken dan waar men is geprikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden