Ellison haalt na vier jaar zijn gelijk op Gates

Softwarekoning Larry Ellison van Oracle is vele miljarden dollars waard, maar keizer Bill Gates van Microsoft is altijd rijker. Vorige week behaalde Ellison toch een overwinning op zijn rivaal....

Het was een merkwaardige week voor Larry Ellison, directeur en oprichter van het tweede softwarebedrijf ter wereld, Oracle. Zijn onderneming publiceerde dinsdag teleurstellende cijfers over het eerste kwartaal, maar dat werd goedgemaakt door een presentatie van aartsrivaal Microsoft die onverwacht een nieuwe Internet-strategie onthulde. Een verhaal dat gebaseerd leek op het evangelie dat Ellison al vier jaar verkondigt, namelijk dat het Internet de centrale plaats zal overnemen van de personal computer.

Is er een groter genoegen denkbaar voor de man waarvan wel wordt gezegd dat niemand van hem houdt omdat hij al zoveel van zichzelf houdt? Als Ellison thuis was geweest in Silicon Valley had hij misschien wel een drinkgelag aangericht met Scott McNealy van Sun om deze morele overwinning op Microsoft te vieren.

Maar Ellison is niet thuis. Hij is in Nederland. Zijn tempo is een beetje afgeremd door de tijdverschillen, maar verder gaat hij onberispelijk gekleed in een Italiaans maatpak, zijn gepatenteerde baardje zorgvuldig bijgepunt. Dan moet hij hier maar stoom afblazen. Zijn gelijk halen.

Had hij niet drie jaar geleden, hier in dezelfde afgehuurde studio in Hilversum, voorspeld dat het tijdperk van de personal computer voorbij was? Iedereen zou een goedkoop apparaatje kunnen kopen waarmee het Internet kon worden afgestruind. Ellison had het machientje de Netwerk Computer gedoopt. Wilde je een brief tikken, dan kon je via het Internet een tekstverwerkingsprogramma naar je toehalen en als je klaar was, werden softwareprogramma en brief ergens opgeslagen op een grote centrale computer.

Zijn visie zou het leven eenvoudiger maken. Nooit meer software installeren op een pc, en altijd de modernste programma's ter beschikking.

Het liep allemaal een beetje anders. Vier jaar later heeft Microsoft niets van zijn macht over de pc ingeleverd. Wél zijn computers sinds 1995 razendsnel in prijs gedaald. In de VS koop je eenvoudige personal computers voor minder dan duizend gulden, net zo goedkoop als de Netwerk Computer die Ellison in gedachten had.

Natuurlijk vindt Ellison dat hij gelijk heeft gekregen. 'Is het niet ongelooflijk? Ik hou een praatje in Parijs en de hele computerindustrie zegt: ''Oh my God. Hij heeft gelijk. Laten we goedkope computers bouwen''.'

- Maar al die computers zijn gewone pc's met Windows waar je nog steeds software voor moet kopen en die je moet installeren. Daar moet u ambivalente gevoelens bij hebben.

'Maar niet voor lang. De reden dat Microsoft de pc-wereld in zijn wurggreep hield, is dat alle programma's Windows nodig hadden. Moet je raden waar de nieuwe applicaties op draaien... op het Internet. De enige software van Microsoft die straks nog op de pc zit, is zijn Internet-browser.'

- Wanneer dan? Vier jaar na uw visie op de toekomst gebruikt iedereen nog steeds Windows en Microsoft Office?

'Daar heb je gelijk in, maar waarom? Heeft de laatste versie van Word jou veel productiever gemaakt? Vind je het de prijs waard? Iedereen wacht op een alternatief. Dat komt er nu eindelijk aan. Sun lanceert volgend jaar Star Office (waarmee consumenten via het web bijvoorbeeld gratis kunnen tekstverwerken, red.). Het is nog steeds in de beginfase, maar mensen beginnen de eerste nieuwe applicaties te gebruiken. En Microsoft ziet het uit zijn handen glijden. De nieuwe programma's zijn allemaal voor het Internet. Microsoft heeft een goede reden om nerveus te zijn.'

Zonder dat veel mensen het beseffen zijn enkele veelgebruikte programma's al verhuisd naar het Internet. Wie gratis emailt met Hotmail doet in feite precies wat Ellison predikt: computeren via de browser zonder ingewikkelde software te installeren.

Dat is uitstekend nieuws voor fabrikanten van grote computers en software die miljoenen website-bezoekers kunnen bedienen (Compaq, Oracle, IBM, Sun). Maar het is veel minder goed nieuws voor Microsoft dat een achterstand heeft, omdat zijn software aanvankelijk was gemaakt voor kantoorcomputers met een beperkt aantal gebruikers. Microsoft is nog steeds bezig die achterstand in te lopen en is bij de allergrootste websites een kleine speler, zo blijkt uit recent onderzoek van Forrester.

'Het Internet gaat over grootte. Big is beautiful', aldus Ellison. 'Weet je hoeveel Microsoft-software Yahoo! gebruikt? Nul. Weet je hoeveel Microsoft-software Amazon.com gebruikt? Nul.' Ellison beweert zelfs dat Hotmail, nota bene van Microsoft, volledig draait op computers en software van Sun. 'Dat weet ik zeker, want Scott McNealy en ik lachen ons rot als Hotmail weer een bestelling bij Sun doet.' (Microsoft bevestigt desgevraagd dat inderdaad Sun wordt gebruikt, maar dat Hotmail volgend jaar zal overschakelen op een krachtiger versie van Windows NT die nog gelanceerd moet worden, red.)

Vandaar dat Ellison zo fanatiek is in het verspreiden van het Internet-evangelie. En het verklaart ook waarom het voor hem en Scott McNealy volstrekt logisch is om gebruikerssoftware soms gratis te laten gebruiken op het web. 'Dat is in ons eigenbelang. Hoe meer mensen op het web, hoe meer van onze producten worden gekocht door webbedrijven.' En dat is dan ook de reden waarom Ellison uitgebreid de tijd neemt voor Europa waar Internet-gebruik ver achterloopt op de VS.

Dat hoeft echter niet lang zo te blijven, denkt Ellison. Bij zijn bezoeken aan Europa valt hem op dat zaktelefoons hier veel populairder zijn dan in de VS. 'De prijzen zijn lager, de kwaliteit is beter en jullie hebben meer gebruikers'.

Die voorsprong is ongetwijfeld te danken aan de gsm-standaard die ontbreekt in de VS, zegt hij. Het betekent ook dat al die kleine telefoontjes geschikt zijn om straks Internet mee te ontvangen. Niet om grote lappen tekst op te bekijken, maar wel 'voor allerlei nieuwe toepassingen waar nog niemand aan heeft gedacht', aldus Ellison. 'Europa kan het Internetgebruik in de VS op die manier gemakkelijk overtreffen.'

Met Nokia in Finland werkt Oracle aan nieuwe mobiele Internet-toepassingen. Zo kun je aandelen kopen en verkopen via de zaktelefoon. 'Als de koers van je aandeel twee dollar zakt, krijgt je een waarschuwing.' Ook als een vliegtuig is vertraagd kun je die informatie op je zaktelefoon ontvangen. 'En vervolgens kun je lekker uit eten gaan of een andere vlucht zoeken.'

Zijn favoriete toepassing komt uit Nokia's vestigingsplaats Finland waar de stadsbussen zijn uitgerust met zendertjes die hun locatie verklappen. Zo weet iedereen bij de halte precies wanneer de bus aankomt. 'Dat is misschien niet zulke relevante informatie in Milaan, maar wél in Helsinki in januari.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden