Die ene patiënt Kinderarts Hugo Heymans

Elke avond langs bij een zieke kleuter om haar welterusten te wensen

Medische experts over de patiënt die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: kinderarts Hugo Heymans (72).

Beeld Olivier Heiligers

‘Ze was ver van huis en helemaal alleen in ons ziekenhuis. Een keer per week kwamen haar ouders uit Drenthe naar Amsterdam om haar op te zoeken, de rest van de tijd lag ze op een eenpersoonskamertje, een kleuter nog, ik zie haar zo voor me. Ze had een ernstige ziekte waardoor haar lever geen galzuren kon uitscheiden en dat veroorzaakte heftige aanvallen waarbij ze geel werd en enorme jeuk kreeg. Ze vermagerde, er kwam een hele rits aan medische problemen bij.

‘Ik was nog in opleiding tot kinderarts, zij was mijn patiëntje en ik raakte aan haar gehecht. Ik woonde vlak bij het ziekenhuis en elke avond ging ik even langs om haar welterusten te zeggen. Op vakantie moest ik ’s avonds bellen, anders wilde ze niet slapen. Ze vertelde aan iedereen dat ze een vader, een moeder en een broertje had, én Hugo. Voor haar was ik onderdeel van het gezin geworden.

‘En toen werd ze op een dag ontzettend ziek. En ik herinner me als de dag van gisteren dat ik naast haar bed stond en opeens wist: o God, ze gaat dood. Ik ben naar de kamer van de professor gerend, heb zijn deur open gegooid en ben daar in huilen uitgebarsten. Hij was aan het vergaderen, er zaten allemaal mannen in pak, de raad van toezicht van het academisch ziekenhuis was op bezoek. Ik ging ervan uit dat ik met mijn gedrag de hoogleraar in de problemen had gebracht maar hij stond op, sloeg een arm om me heen en liep met me terug naar de afdeling. Daar, aan haar bed zei hij: Ja ik zie het, ze gaat het niet halen. Diezelfde dag nog is ze overleden.

‘Ik ben naar haar begrafenis gegaan, iets wat ik daarna in mijn lange loopbaan als kinderarts bijna nooit meer heb gedaan. Van die dag staat alles me na ruim veertig jaar nog bij. De hoofdverpleegkundige ging mee, samen reden we in de auto naar Drenthe. Naar het dorpje Westerbork, een plek waar ik angstige associaties bij had: daar hadden mijn ouders, broer en zus tijdens de oorlog gevangen gezeten voordat ze werden afgevoerd naar een concentratiekamp. We kwamen terecht in een café met een kleine toneelzaal. Ik weet nog hoe ik bij binnenkomst door de vader van het meisje apart werd genomen: kom je nog even kijken, vroeg hij, we hebben het kistje nog open gelaten. Daar lag ze, naast het toneel, het meisje dat ik ruim een jaar lang iedere avond gedag had gezegd, voor wie ik vaak speciaal naar het ziekenhuis was gefietst. Ik had net zelf een dochter gekregen, en ik moest weer huilen. Ik zie me nog staan aan haar graf, onder een boom. We hebben een mooi plaatsje voor haar uitgezocht, zei haar vader en hij sloeg een arm om me heen. Het was bijna alsof hij mij moest troosten.

‘Het verhaal van dit meisje heeft me gevormd als arts. In die tijd was je een goede dokter als je erin slaagde om je af te sluiten van je emoties. Maar ik geloof oprecht dat je dan je vak niet hebt begrepen. Geneeskunde is niet vrijblijvend, je moet je kunnen verplaatsen in een patiënt.

‘Met de ouders heb ik na de begrafenis nog lang over hun dochter gepraat en ik hoop dat ze daar steun uit hebben gehaald. Ik was een van de weinigen die wist hoe haar laatste jaar eruit had gezien, die kon vertellen dat ze zich in het ziekenhuis veilig had gevoeld en dat niets haar had kunnen redden. Met hen in gedachten ben ik later, toen ik zelf kinderarts was, in december alle ouders gaan bellen van de kinderen die dat jaar waren overleden. Gewoon om te vragen: hoe gaat het? En ze het gevoel te geven dat ze alles hadden gedaan wat ze konden. Ik weet nu hoe cruciaal dat is. De dood van een kind is niet te verwerken, als arts moet je ouders helpen om verder te leven.’

Eerdere afleveringen van deze rubriek zijn gebundeld in Die ene patiënt (Ambo Anthos, € 16,99). Een aantal verhalen is ook hier te lezen. Sommige artsen en verpleegkundigen hebben hun verhaal op video verteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden