Eindelijk weten we waarom tatoeages zo lastig te verwijderen zijn

Franse wetenschappers hebben ontdekt waarom de inkt van tatoeages zich zo lastig uit de huid laat verwijderen. Daarmee zijn de contouren zichtbaar geworden van een effectievere techniek.

Tatoeages laten verwijderen met behulp van lasertechniek is duur en pijnlijk. Beeld reuters

Nee, de ultieme methode om die ongewenste tatoeage razendsnel weg te halen, is er nog niet. Maar wetenschappers in Frankrijk slaagden er bij een dierenproef wel in meer inzicht te krijgen in hoe de inkt zich nestelt in de huid en waarom die zich zo moeilijk laat verwijderen.

Volgens cijfers uit 2011 heeft bijna een kwart van de Nederlanders tussen de 18 en 50 jaar één of meerdere tatoeages. Wie spijt krijgt, kan proberen de tatoeages weg te laten laseren, maar dat vergt vaak meerdere pijnlijke en prijzige sessies. De behoefte aan betere technieken is dus groot.

Muizenstaarten

Voor de studie, gepubliceerd in het Journal for Experimental Medicine, werden muizen getatoëerd op hun staart. Met de microscoop zagen wetenschappers dat de inkt zich nestelde - net zoals dit bij mensen gebeurt - in zogeheten macrofagen. Deze gespecialiseerde immuuncellen reageren op de verwonding die de tatoeagenaald veroorzaakt, en kapselen de inkt in, net zoals ze zouden doen bij andere indringers, zoals ziektekiemen.

De muizen uit de proef waren genetisch gemanipuleerd waardoor de wetenschappers nauwkeurig de inkthoudende macrofagen in de huid konden doden. Dit veranderde echter niks aan het uiterlijk van de tatoeage. Reden: nieuwe macrofagen kapselen de vrijgekomen inkt weer in.

Hoe belangrijk dat inkapselen is, bleek toen de onderzoekers een tatoeage van de ene muis met een huidtransplantatie overzetten op een andere muis. Na zes weken waren de meeste inktbevattende macrofagen al niet meer van de muis die de tatoeage had gedoneerd, maar van de muis bij wie het stukje huid met de tattoo was aangebracht. De macrofagen van de tweede muis had de tatoeage dus als het ware geadopteerd.

Ook bij het weglaseren van tatoeage-inkt bij mensen, waarbij de cellen die de inkt bevatten worden stukgemaakt, zijn het waarschijnlijk die nieuwe, aansnellende macrofagen die meteen weer de vrijgekomen inkt opnemen. De sleutel voor het sneller verwijderen van tatoeages zit dan ook in het verwijderen van de macrofagen in het gebied van de tatoeage, aldus de Franse onderzoekers.

Inkt afvoeren via lymfestelsel

De wetenschappers denken daarbij aan een techniek waarbij cytotoxine (een stof met een giftige uitwerking op cellen) de inktvangende macrofagen in het gebied van de tatoeage doodt. Zo zou het pigment niet meer gevangen worden in nieuwe cellen, maar afgebroken kunnen worden met lasertherapie, waarna het lichaam een betere kans krijgen de inkt af te voeren via het lymfestelsel.

Maar er nog veel horden te nemen, aldus de onderzoekers. Om maar wat te noemen: het ontwikkelen van een antilichaam, dat de cytotoxine specifiek bindt aan het type macrofaag dat de inkt zo fanatiek inkapselt.

Ook Thomas Rustemeyer, dermato-allergoloog bij VUmc, denkt dat het nog lang zal duren voordat deze techniek de sprong van lab naar praktijk maakt. 'Deze muizen waren zo aangepast dat groepjes van macrofagen makkelijk gedood konden worden. Dat is normaal gesproken niet mogelijk. De klinische toepassing is nog niet duidelijk, maar toekomst zit er zeker in, vooral bij mensen die bijvoorbeeld een allergische reactie krijgen van hun tatoeage. Bij deze groep is het belangrijk dat alle inkt verwijderd wordt, omdat anders de gevoeligheidsreacties van het lichaam gewoon doorgaan. Met dit onderzoek als basis kunnen we daar hopelijk een betere methode voor ontwikkelen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.