reportage

Eindelijk weer een festival – zonder mondkapjes en afstandsregels: ‘Iedereen is getest, toch?’

Festivalgangers op het evenemententerrein bij Biddinghuizen. Het testfestivalletje behelsde één podiumtent en een openluchtpodium, twee bars, een drietal rolkeukens en een toiletblok.  Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Festivalgangers op het evenemententerrein bij Biddinghuizen. Het testfestivalletje behelsde één podiumtent en een openluchtpodium, twee bars, een drietal rolkeukens en een toiletblok.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Bij het eerste buitenfestival in anderhalf jaar tijd worden de teugels gevierd. Het publiek, anderhalf duizend man sterk, mag zich bij dit test-event van Fieldlab gedragen zoals het wil. Dus valt het elkaar in de armen en loopt de dansvloer vol.

Het is alsof het publiek naar een Madurodam-versie van een festival wandelt, zaterdagmiddag bij Biddinghuizen in Flevoland. Het gigantische evenemententerrein, waar in vrolijker tijden festivals als Lowlands of Defqon worden gehouden, oogt als een lege vlakte met een klein kluitje bebouwing en dus iets van menselijke activiteit. Als dat ene bloeiende plantje in een woestijn: een teken van overlevingsdrang.

Dat is Back to Live natuurlijk ook: een van de laatste Fieldlab-experimenten, waarbij voor het eerst dat belangrijke Nederlandse cultuurgoed kan worden getest. Een echt festival. Met welgeteld één podiumtent en een openluchtpodium, twee bars, een drietal rolkeukens en een toiletblok. Maar ook een echte line-up van acht dj’s van naam, en toegang voor 1.500 danceliefhebbers - want het eerste Nederlandse buitenfestival in anderhalf jaar tijd is ingeruimd voor louter dansmuziek. Zondag volgt op hetzelfde terrein nog een popfestival.

Bij de entree springen een paar zaken in het oog. De kaartkopers hebben er zin in, uiteraard: om klokslag één uur, de afgesproken aanvangstijd, is iedereen binnen. Er zijn geen laatkomers want niemand wil een minuut missen van het mirakel. En de voorpret begint ook vroeg. Een vriendengroepje tikt vlak voor de ingang nog snel een fles cava weg. Alsof op het terrein een soort drooglegging is afgekondigd, wat niet zo is. ‘Je weet het niet tegenwoordig’, zegt een jongen die probeert twee flessen bier open te krijgen. ‘Heb jij misschien een aansteker bij je?’

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Contactmomenten

Back to Live is een interessant experiment uit de Fieldlab-reeks. Uiteraard wordt net als bij de eerdere edities in theaters en voetbalstadions uitvoerig onderzoek gedaan, vooral naar het gedrag van het publiek en de ‘contactmomenten’. En bij de ingang moet opnieuw een waslijst aan documenten worden getoond: negatieve covidtestresultaten bijvoorbeeld, die voor het eerst ook kunnen worden gescand als qr-code in een speciale app.

Een bezoeker van het festival ondergaat een covidtest. Iedereen werd voor en na het festival getest. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Een bezoeker van het festival ondergaat een covidtest. Iedereen werd voor en na het festival getest.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Maar bij dit dancefestival worden de teugels binnen maximaal gevierd: eenmaal gescreend en veilig bevonden kan het publiek doen wat het wil. Anders dan bij de vorige Fieldlabs zijn nu geen bubbels meer ingericht met van elkaar gescheiden publieksgroepen. En daarmee geeft deze test, aan de vooravond van wat normaal gesproken een nieuw festivalseizoen zou zijn, een glimp van wat we mogelijk deze zomer al aan evenementen kunnen verwachten, met de bewegingsvrijheid die nu eenmaal hoort bij een festival.

De festivalgangers staan elkaar in deze vrijstaat even onwennig aan te kijken. Dan gaan de mondkapjes af, en ook de anderhalvemetermaatregel wordt direct over de schutting gesmeten. Concert- en festivalliefhebbers maakten zich het afgelopen jaar vaak zorgen over de uitgaanscultuur ná corona. Zou het ooit weer normaal worden om dicht tegen elkaar aan te staan, in een moshpit voor het podium of op een zweterige dansvloer? Of zou ons nieuwe afstandsgedrag hardnekkig blijken en een soort langdurige contactangst veroorzaken?

Als Back to Live zaterdag iets duidelijk maakt, dan is het dat niemand zich daarover nog zorgen hoeft te maken. Al bij de opgewekte dj-set van Nicky Elisabeth is het raak: de dansvloer staat vol, de armpjes gaan de lucht in en iedereen schuift lekker tegen elkaar aan. En niet alleen op de dansvloer, ook bij de bars en de toiletten. Niemand heeft hier corona, is het idee. En een stuk of tien kaartkopers die positief getest werden, zijn niet door de poort gekomen. Dus wat zou je moeilijk doen met mondkapjes en anderhalve meter?!

Uitkomst

De ellebooggroet kan ook aan de straat worden gezet: mensen vallen elkaar ouderwets in de armen. ‘Iedereen is getest, toch?’, zeggen twee knuffelaars. ‘Dus ja’. De snelle terugschakeling van het publiek geeft een vooruitblik op een nabije festivaltoekomst, en wie weet een nieuwe test- en vaccinbewijs-samenleving. En al zijn er veel bezwaren op te werpen tegen zo’n samenleving: voor een festival, sportfeest of massaconcert lijkt bijvoorbeeld de nieuw geteste CoronaCheck-app wel een uitkomst.

Dj Reinier Zonneveld: ‘Volgens mij heeft iedereen hier het gevoel iets bijzonders te hebben meegemaakt.’ Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Dj Reinier Zonneveld: ‘Volgens mij heeft iedereen hier het gevoel iets bijzonders te hebben meegemaakt.’Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ook omdat de cultuur er uiteindelijk mee is geholpen. Livemuziek en zeker ook dance bestaat bij de gratie van de interactie met publiek: iedere beat zónder publiek valt dood op de dansvloer. Als dj Joris Voorn zaterdag de track Obsession inmixt, ontploffen anderhalf duizend mensen onder een regen van confettislierten: het is als manna uit de hemel. Deze energie is met niets te vergelijken. De muziek heeft het publiek simpelweg nodig.

Dat zegt ook de afsluiter van het festival Reinier Zonneveld, na zijn set in de grote maar inmiddels ijskoude tent. De veelgevraagde techno-dj en -producer keek het afgelopen jaar tegen een lege agenda aan. ‘Dus ik ging aan mezelf werken én veel nieuwe tracks maken. Maar het probleem was dat ik ze niet kon testen op het publiek. Je weet niet hoe een drop in een beat valt, totdat je hem live kunt loslaten op een dansvloer. Dat kon nu eindelijk weer eens. En dat is voor de dance gewoon heel belangrijk.’ Ook daarom, zegt Zonneveld, was dit experiment weer zeer merkwaardig maar toch ook historisch. ‘Volgens mij heeft iedereen hier het gevoel iets bijzonders te hebben meegemaakt.’

Bezoekers van het festival Back to Live konden zaterdag als eerste groep een nieuwe app testen: de CoronaCheck-app van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Bij een negatieve coronatest, voorafgaand aan het festival, konden proefpersonen een code invoeren die door de app na een controle werd omgezet in een qr-code op het telefoonscherm. Die code kon vervolgens worden gescand bij de ingang van het festivalterrein. Het idee is dat de app straks bruikbaar wordt bij de toegang tot festivals en sportwedstrijden, maar bijvoorbeeld ook horeca of musea. Eind maart wordt een wetsvoorstel naar de Kamer gestuurd dat de inzet van deze app mogelijk moet maken.

De app lijkt voor verschillende sectoren een uitkomst, maar CoronaCheck roept ook weerstand op. Al zegt de maker dat de gegevens van gebruikers veilig zijn: er zijn zorgen over de privacy. En bijvoorbeeld de burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom is bang voor toenemende ongelijkheid en uitsluiting in de samenleving.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden