Profiel

Eindelijk uit de schaduw van Steve Jobs

Als de voortekenen kloppen, komt Apple's topman Tim Cook vanavond met de langverwachte iWatch. Het is Apple's eerste echt nieuwe product sinds de dood van de legendarische Steve Jobs.

Tim Cook (links) als directeur bedrijfsvoering met zijn voorganger Steve Jobs in 2008, een paar maanden voordat Jobs bekend zou maken dat hij ernstig ziek was.Beeld Monica M. Davey / EPA

Vermoedelijk heeft Tim Cook zijn finest hour iets anders voorgesteld. In elk geval de aanloop ernaartoe. De Apple-topman introduceert vanavond het eerste volledig nieuwe product dat de elektronicamaker uitbrengt sinds de dood van zijn legendarische topman Steve Jobs, drie jaar geleden. Gekozen is voor een historische locatie. Het was het Flint Center in Cupertino, waar Jobs dertig jaar geleden de Mac-computer aan de wereld openbaarde.

Als de voortekenen kloppen, presenteert Cook (53) de eerste iWatch, een polshorloge met kenmerken van een mobiele telefoon. Maar in plaats van deze mijlpaal waren het de selfies van beroemdheden als Jennifer Lawrence en Kate Upton die Cook in beslag namen. Hun privékiekjes waren op straat komen te liggen doordat de beveiliging van Apple's online-opslagservice te wensen over laat.

CV

1960 geboren op 1 november in Mobile (Alabama, VS)
1982 industrieel ontwerp aan Auburn University
1988 MBA Duke University
1982 - 1994 IBM
1994 - 1997 Intelligent Electronics
1997 - 1998 Compaq
1998 treedt aan bij Apple
2005 - 2011 directeur bedrijfsvoering
2011 chief executive officer

Hoe het debacle intern is gevallen, weet niemand. Steve Jobs had de tent afgebroken, vermoeden zijn biografen. Die was allergisch voor slechte publiciteit. Niet voor niets namen werknemers liever de trap dan de lift met daarin een ontstemde Jobs.

Onder Cook is de lift niet langer de plek waar carrières sneuvelen. Jobs' opvolger wordt omschreven als een man met een milder karakter. Cook kan ook veel beter delegeren, stelt Yukari I. Kane in haar recente boek Haunted Empire: Apple After Steve Jobs. Jobs was een detailfreak. Volgens de oud-verslaggeefster van The Wall Street Journal schoot Jobs voorstellen met een krachtterm af - Cook moedigt ideeën aan.

De nieuwe topman begrijpt dat zijn personeel tijd nodig heeft om te ontspannen. Jobs gaf alleen om geweldige producten: hij bestond het om medewerkers midden in hun vakantie naar Cupertino terug te roepen. Cook werkt hard aan het groene imago van Apple en is een openlijke voorvechter van gelijke rechten voor homoseksuelen. Jobs had daar niets mee.

Monstrum

Cook komt er in Haunted Empire ('Geplaagd imperium') verder bekaaid van af. Hij werkt systematischer en analytischer, stelt Kane, en met het oog strakker op de centen. Cook zou met de benoeming van meer managers een bureaucratisch monstrum hebben geschapen. Daardoor zou innovatie op het tweede plan zijn geraakt en Apple van trendsetter trendvolger zijn geworden.

Tim Cook, kortom, is niet Steve Jobs.

Dat stigma achtervolgt Cook sinds hij in augustus 2011 het roer overnam van Jobs, die twee maanden later zou overlijden. Dat Apple nu pas met de iWatch op de markt komt - een jaar na concurrenten zoals Samsung en Sony - wordt gezien als een bewijs van een gebrek aan dadendrang en innovatie.

Dat vinden sommige Apple-waarnemers onterecht. In hun ogen is het Californische bedrijf zelden de allereerste in een productcategorie, maar levert het wel 'magische' debuten af. De smartphone met aanraakscherm bestond al in 2002: de eerste iPhone verscheen pas in 2007. Voorlopers van de iPad - geboren in 2010 - werden twintig jaar geleden al bedacht.

De iPhone en iPad veroverden wel het hart van de consument. Als Apple vanavond een smartwatch weet uit te brengen die de wereld net zo op zijn kop zet, wordt de markt pas goed opengebroken voor wearables, de verzamelnaam voor elektronica die je op het lichaam draagt. Ook de rest van de industrie hoopt stiekem op het 'iPhone-effect'.

Het pro-Cook-kamp wijst erop dat Haunted Empire voorbijgaat aan de financiële prestaties van Apple onder het nieuwe bewind. Kwartaal op kwartaal laat het bedrijf solide omzetten en winsten zien. In het jongste kwartaal was de winst per aandeel met 1,28 dollar (bijna een euro) het hoogst in twee jaar. De omzet van april tot juni bedroeg 37,4 miljard dollar en de winst kwam uit op 7,75 miljard, ruim 12 procent meer dan een jaar daarvoor. De aandelenkoers schommelt al weken rond een recordhoogte.

Dat hij minder daadkrachtig zou zijn dan Jobs heeft Cook gelogenstraft. Een jaar na zijn aantreden haalde hij ferm de bezem door de leiding, nadat Apple een beschamende flater had geslagen met zijn kaartendienst, die Google Maps concurrentie moest aandoen. De verantwoordelijke man moest aftreden als vicedirecteur.

Tim Cook.Beeld AP

700 miljoen

Tot de successen van Cook wordt het contract gerekend dat hij in januari sloot met een van China's grootste telecomaanbieders. Daarmee kreeg Apple toegang tot 700 miljoen potentiële klanten voor de iPhone en iPad.

De man-die-niet-Steve-Jobs-is wordt ook geprezen als banenschepper door de Amerikaanse regering, nadat Apple vorig jaar november weer zijn eerste fabriek in de Verenigde Staten had geopend. Daar schroeven tweeduizend werknemers de Mac Pro in elkaar, Apple's topmodel pc. In de jaren negentig had Apple, zoals veel Amerikaanse bedrijven, zijn productie overgedaan aan Chinese onderaannemers. Dat was destijds het werk van Cook, als vicedirecteur.

Iets groots

Geruchten over wat Apple vanavond zal aankondigen, zijn er volop. Dat het iets groots is, lijdt nauwelijks twijfel: het concern vliegt geen journalisten in van over de hele wereld voor de presentatie van de volgende iPhone. Specialisten in Apple-exegese zetten hun kaarten op een wearable, een draagbaar apparaat, in de volksmond alvast iWatch gedoopt. Geen kant-en-klaar product vermoedelijk, maar een prototype. Technologievorsers verwachten het uiteindelijke product pas begin 2015.

Degenen die beweren meer te weten - Apple is een meester in het geheimhouden van nieuwigheden - denken dat het om een horloge gaat met een zogenoemd oledscherm, een beeldschermtechnologie waarbij de beeldpunten zelf licht geven, en niet van de achterzijde door een led aangestraald hoeven te worden. Oleds zijn daardoor dunner en buigbaar, ideaal voor een horloge. De bookmakers voorspelen twee modellen: een grote en een kleine.

De iWatch zal vooral bedoeld zijn om lijf en leden van de drager in de gaten te houden; er zou een hartritmemonitor in komen en diverse fitnesstoepassingen. Ook zou het horloge contact kunnen leggen met allerlei apparaten in huis, van thermostaat tot verlichting.

Of de iWatch er komt, is nog niet zeker. Wel staat vast dat er een nieuwe iPhone komt, die groter zal zijn dan zijn voorgangers, een scherper en krasvaster beeldscherm krijgt. Verder krijgt de telefoon betaalmogelijkheden en een betere camera. Prachtig, maar niet waar de wereld op zit te wachten. Dat is de iWatch.

Maar mogelijk blijken berichten over zijn komst opnieuw schromelijk overdreven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden