Nieuws huisdieren

Eindelijk bewijs: uw kat luistert naar zijn naam (nou ja, soms)

Wetenschappers zeggen eindelijk het bewijs in handen te hebben: uw kat luistert écht naar zijn naam. Zeg een reeks min of meer gelijk klinkende woorden op, en de meeste katten spitsen hun oren als hun naam langskomt. Dat gebeurt zelfs als een onbekende het rijtje opzegt.

Katten. Beeld Colourbox

Dat bewijst voor het eerst ‘het vermogen van de kat om menselijke verbale uitingen te begrijpen’, noteert het Japanse team dat het allemaal uitzocht plechtig in vakblad Scientific Reports. Wetenschappelijk relevant, omdat het betekent dat de kat meer is toegegroeid naar de mens dan biologen tot dusver aannamen. Van honden toonden onderzoekers al eerder aan dat ze reageren op hun naam en zelfs op bepaalde woorden. Maar de veel stoïcijnsere kat liet zich minder makkelijk in de kaart kijken.

Maar ze herkennen hun naam wel degelijk, constateren Atsuko Saito en collega’s van de Universiteit van Tokio nu. Het team onderwierp tientallen katten in woonhuizen en in een kattencafé aan een reeks experimenten, waarbij de dieren werden aangeroepen met andere kattennamen en met vooraf opgenomen woorden met dezelfde toonkleur en lengte, waartussen hun eigen naam verstopt zat. Ruwweg tweederde tot driekwart van de katten veerde op bij het horen van zijn eigen naam, al was het vaak slechts door de oren te draaien of om te kijken. Een enkele kat miauwde, deed de staart omhoog, of kwam aanlopen bij het horen van zijn naam.

Minder succes had Saito in het kattencafé. Daar bleken de katten ook aan te slaan op de namen van de andere cafékatten. Logisch wel, in een omgeving waar de kattennamen je voortdurend om de oren vliegen, vindt Saito. Bij mensen met meerdere katten thuis bleek driekwart van de viervoeters zijn eigen naam wél van de andere te kunnen onderscheiden.

Zelfbewustzijn

Een nauwkeurig uitgevoerd, overtuigend experiment, reageert cognitief psycholoog Mariska Kret (Universiteit Leiden). ‘Katteneigenaren weten dit natuurlijk allang. Maar het is belangrijk om op een goede manier aan te tonen dat zo’n vermoeden ook echt klopt.’ Kret wijst erop dat katten zichzelf meestal niet herkennen in de spiegel, wat erop zou kunnen wijzen dat hun zelfbewustzijn slecht is ontwikkeld. ‘Maar als je een bepaalde naam herkent als de jouwe, is dat misschien een teken dat ze toch zelfbewuster zijn dan we dachten’, zegt Kret. ‘Erg interessant.’

De kat sprong zo’n 9.500 jaar geleden voor het eerst bij de mens op schoot, aangetrokken door de muizen die afkwamen op de vroegste graanoogsten. Sindsdien heeft het dier zich subtiel sociaal aangepast: zo miauwen ze ‘mensvriendelijker’ dan wilde katten, seinen ze met hun staart, en peilen ze als ze iets engs zien wat voor gezicht hun baasje erbij trekt. De nieuwe ontdekking ‘kan het welzijn van zowel mensen als katten vergroten’, stelt het team tevreden vast.

Toch blijven het natuurlijk wel katten: bij elk experiment dat de Japanners deden, gaf eenderde tot de helft van de dames en heren geen sjoege. De dieren keken matig geïnteresseerd toe terwijl de wetenschappers zich uitsloofden, gingen wat anders doen of vielen in slaap.

Alles wat u van uw kat wilt weten
Waarom brengen katten hun prooi naar het baasje? En hoe zien ze ons, als een grote ouder-kat? We spraken erover met de Britse gedragskundige John Bradshaw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden