Egyptologen: vondst 'Nefertiti-tombe' volstrekte onzin

Het is uiterst onwaarschijnlijk dat het graf van Toetanchamon een geheime deur bevat naar de tombe van de illustere Egyptische koningin Nefertiti. Waarschijnlijk zitten er achter de muren van koning Toet gewoon twee onafgemaakte ruimtes.

Het gouden begrafenismasker van de jonggestorven Toetanchamon

Dit zeggen onafhankelijke experts, nu steeds duidelijker is dat er achter de beschilderde muren van de beroemde graftombe in Egypte twee nog onbekende ruimtes zitten. 'Het is inmiddels een soort gemeengoed om te roepen dat we het graf van Nefertiti hebben gevonden', zegt een van hen, Janko Duinker van egyptologiestichting Huis van Horus, verwijzend naar de vele schreeuwende nieuwskoppen van de afgelopen weken. 'Maar ik zou daar toch voorzichtig in zijn.'

Het graf kan onmogelijk van Nefertiti zijn, vinden anderen. Zo zijn er in de tombe van Toetanchamon veel grafgiften teruggevonden die eerst in het graf van Nefertiti lagen. Dat bewijst dat de grafkamer van Nefertiti al eerder werd leeggehaald, en niet verstopt kan zitten achter de noordelijke muur van Toetanchamons tombe, zoals aanhangers van de 'Nefertiti-theorie' beweren.

'Dat er extra ruimtes zijn in de tombe, lijkt zo goed als zeker', stelt desgevraagd ook Susanne Bickel van de Universiteit van Basel, wereldautoriteit op het gebied van de koningsvallei. 'Dat daar een ander graf is, of goederen van Toetanchamon, is ook nog plausibel. Maar de argumenten voor de hypothese dat het hier gaat om de tombe van Nefertiti zijn in mijn ogen erg wankel.'

Onafgemaakte ruimtes

De ophef kwam het afgelopen half jaar op gang, nadat het de Brits-Amerikaanse egyptoloog Nick Reeves opviel dat er heel vaag weggewerkte deuropeningen te zien zijn in twee muren van de beroemde tombe. Radaronderzoek bevestigt nu dat er achter de muren inderdaad holtes zitten. De komende week gaan technici opnieuw het graf in, voor gedetailleerdere radarbeelden. Dat de holtes gewoon onafgemaakte loze ruimtes zijn, ligt volgens de Groningse egyptoloog Jaap van Dijk het meest voor de hand.

Het graf was waarschijnlijk immers nog in aanbouw, toen de koning in 1331 voor Christus onverwacht op 19-jarige leeftijd stierf. Een andere, minder voor de hand liggende mogelijkheid is dat er in de ruimtes nog grafgiften voor Toetanchamon liggen. Raar is dan wel dat men die heeft verstopt achter een gecamoufleerde muur. 'Wat is er nog te verhullen, als je de sarcofaag al hebt?', vraagt Duinker zich af.

De ontdekking van onafgemaakte, lege kamers zou overigens nog steeds van groot belang zijn, maar dan vooral voor specialisten die proberen te begrijpen hoe het graf van Toetanchamon precies tot stand is gekomen. De tombe geldt als een mysterie, omdat hij zo klein is en anders ingedeeld dan graven van andere koningen.

De charismatische koningin Nefertiti regeerde in de 13de eeuw voor Christus aan de zijde van Achnaton, op het hoogtepunt van het Egyptische rijk. Beroemd is ze vooral van de in 1912 opgegraven buste, een van de meest iconische kunstobjecten uit de Egyptische oudheid. Haar graf en mummie zijn echter nog altijd spoorloos, al zijn er wel speculaties dat een nog ongeïdentificeerde mummie die bekendstaat als de 'jonge vrouw' haar zou zijn.

Wat is er precies gevonden in Toetanchamons tombe? Het hele verhaal leest u morgen in Sir Edmund.

Beeld Peter Lipton
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden