Effect van lesprogramma's over gezond leven wordt overschat

De effecten van lesprogramma's op scholen om kinderen aan te zetten om gezond te eten en meer te bewegen, worden vaak te rooskleurig voorgesteld.

Nederland steekt veel energie in leefstijlprogramma's om leerlingen meer te laten bewegen en gezonder te laten eten.Beeld thinkstock

Dit schrijven Britse onderzoekers van de Universiteit van Bristol in het British Medical Journal. Ze waarschuwen politici en beleidsmakers dat er geen bewijs is dat scholen in staat zijn de leefstijl van leerlingen te beïnvloeden. De onderzoekers baseren zich op literatuurstudies en op eigen, grootschalig onderzoek op zestig basisscholen met 2.220 kinderen in Zuidwest-Engeland.

Op de helft van de zestig scholen kregen leraren extra training, ouders werden voorgelicht en de kinderen kregen zestien lessen over gezond eten en meer bewegen en het nut daarvan. Ook kregen de leerlingen opdrachten om met hun ouders uit te voeren. Na een jaar werd de ontwikkeling van hun gewicht, hun Body Mass Index, beweeglijkheid en de consumptie van groente en fruit vergeleken met dat van een controlegroep kinderen die niet in het gezondheidsprogramma zaten. Er werden geen effecten gevonden.

Uitkomsten onbetrouwbaar
Alleen rapporteerden de kinderen in het programma dat ze in het weekeind minder voor de buis hingen en minder snackten, maar dat werd niet bevestigd door de sensoren die de kinderen tijdens het onderzoek op het lijf droegen. Die lieten zien dat er net zo veel of weinig werd gesport als voorheen. Ook perioden van langdurige inactiviteit bleven gelijk. Of er in het weekend minder werd gesnackt, blijft onduidelijk, maar er werd niet meer groente en fruit gegeten. Volgens de onderzoekers uit Bristol leunen de meeste studies teveel op zelfrapportage, waardoor de uitkomsten niet betrouwbaar zijn.

De studie gebruikte lesprogramma's die in eerdere onderzoeken als effectief waren bestempeld. De leeftijdscategorie (10 tot 11 jaar) werd in eerder onderzoek gezien als relatief ontvankelijk voor leefstijlbeïnvloeding.

Voedingshoogleraar Jaap Seidell van de Amsterdamse VU is niet verbaasd. 'Gedrag kun je niet in één jaar veranderen. Dat is een kwestie van lange adem. Als kinderen al 10 zijn, ben je erg laat.' Nederland steekt veel energie in leefstijlprogramma's om leerlingen meer te laten bewegen en gezonder te laten eten. Volgens Seidell gaat het om initiatieven die vergelijkbaar zijn met die uit het Britse onderzoek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden