'Eerlijk zullen we alles delen' geldt ook voor chimpansees

Chimpansees verdelen cadeautjes net zo eerlijk als mensen, blijkt uit onderzoek van onder anderen de Nederlandse primatoloog Frans de Waal. De dieren blijken een verrassend gevoel van rechtvaardigheid te hebben. In eerste instantie werd gedacht dat alleen mensen over die kwaliteit beschikken.

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

De apen speelden een zogeheten ultimatum game, waarbij de dieren elkaar nodig hebben om een lekkernij te bemachtigen. De eerste aap geeft een gekleurd muntje aan een tweede aap. Alleen als die vervolgens het muntje aan een verzorger overhandigt, volgt een beloning. De eerste aap kan kiezen uit twee kleuren muntjes: bij de ene kleur krijgen beide apen evenveel lekkers, bij de andere kleur krijgt hij zelf het meest, maar alleen als de tweede aap dit bod 'accepteert'.

De testen werden gedaan op zes volwassen chimpansees en twintig menselijke kinderen met een leeftijd van twee tot zeven jaar. Zowel chimpansees als kinderen kiezen beduidend vaker voor het muntje dat staat voor een 50/50-verdeling, blijkt uit de studie, die werd gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift PNAS.

'Mensen bieden doorgaans royale porties, zoals de helft van de beloning, aan hun partners aan. En dat is precies wat we in ons onderzoek met chimpansees hebben meegenomen', vertelt De Waal.

Egoïstisch
De onderzoekers merken echter wel op dat wanneer de regels worden aangepast, en de tweede aap niet meer de mogelijkheid heeft om het aanbod te weigeren, zowel de apen als de kinderen voor de egoïstische optie koos.

Vanuit evolutionair standpunt zijn de chimpansees zeer coöperatief in het wild en moeten zij wel beloningen verdelen om te kunnen overleven, aldus de onderzoekers.

'Fascinerend, maar ik ben nog niet overtuigd', zegt Liesbeth Sterck, gedragsbioloog bij de Universiteit Utrecht en niet betrokken bij het experiment van De Waal. Ze wijst op een vergelijkbare studie in Science in 2007, waar de apen juist de grootste buit voor zichzelf probeerden te houden.

Het experiment moet dus nog een paar keer worden herhaald. Daarbij is het verstandig te testen hoe goed de chimpansees het experiment begrijpen. Sterck: 'Misschien geeft de ontvangende aap het muntje ook door als hij niks lekkers krijgt, puur omdat hij het leuk vindt om muntjes door te geven.'

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock
null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden