Een uitstekend ezelsbruggetje om te weten wanneer je een komma gebruikt
©

Een uitstekend ezelsbruggetje om te weten wanneer je een komma gebruikt

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht?

Eerst terug naar vorige week

En die bijzinzin over Nouri: De voorbereiding werd overschaduwd door het drama rond talent Nouri die ernstige hersenschade opliep na hartfalen.

Wat nu weer?

Er waren nogal wat lezers die opmerkten dat het betrekkelijk voornaamwoord in deze zin 'natuurlijk niet die maar dat moet zijn'. Het is tenslotte het talent dat. Dat is zo, al zou je binnen de grenzen van de Nederlandse taal kunnen argumenteren dat ook alleen Nouri het antecedent van het betrekkelijk voornaamwoord zou kunnen zijn. Maar dat is vergezocht, dus dat doen we niet.

Klaar dan?

Nee, want één lezersreactie was te waardevol om hier onvermeld te laten. Peter Wesselink heeft een uitstekend ezelsbruggetje: 'Uitbreidende bijzinnen kun je weglaten zonder de inhoud van de zin geweld aan te doen, beperkende bijzinnen niet. Kun je de bijzin weglaten, dan een komma ervoor. Zo niet, dan geen komma.'

En dan nu

Iets heel anders en opmerkelijks, vindt ook Marleen van Dijk-van der Linden: 'Vandaag dook hij weer op in jullie magazine: de ovalen vorm. Het woord ovalen intikken als zoekopdracht op jullie website levert 201 hits op. Daar zal ongetwijfeld hier en daar een meervoud van het zelfstandig naamwoord tussen zitten, maar het overgrote deel bestaat uit de foutieve schrijfwijze van het bijvoeglijk naamwoord. Wat zou toch de oorzaak zijn van deze hardnekkige fout? Waarom speciaal bij ovaal? Je leest nooit over een vierkanten, ronden, of rechthoekigen vorm.'

Snijdt wat de lezer zegt hout?

Ja. Ovalen als bijvoeglijk naamwoord is niet correct. Ovaal is geen zogeheten stoffelijk bijvoeglijk naamwoord, wat bijvoorbeeld hout, zilver en leer wel zijn; die krijgen in verbuigingen wel een n aan het eind. Dat de fout vaak wordt gemaakt, moet ermee te maken hebben dat er andere bijvoeglijke naamwoorden zijn die eindigen op aal en wél stoffelijke bijvoeglijke naamwoorden zijn. Die zijn er inderdaad: staal, koraal, opaal.