Apps en gadgets Myndr

Een thermostaat om internet een standje lager te zetten – zodat je niet steeds op je scherm kijkt

Beeld Lonneke van der Palen

Apps om het internetgebruik te beperken schieten tekort in de ogen van de ict’er Maarten Wolzak. Met zijn start-up Myndr ontwikkelde hij daarom een draaiknop, die werkt als een thermostaat. 

‘Twintig jaar geleden had je een nerd nodig om op internet te komen. Nu heb je er een nodig om er af te raken.’ Die nerd is Maarten Wolzak. Vijf standen heeft zijn druppelvormige knop. Stand 5 is alles open: internet zoals internet altijd was, zonder enige restrictie. Daarna gaat met iedere klik wat vrijheid verloren. Stand 4 blokkeert porno, stand 3 laat Netflix, YouTube, Xbox en gaming nog toe, maar blokkeert sociale media. De ‘studiestand’ 2 laat alleen nog muziek, informatieve websites zoals Wikipedia en e-mail door, terwijl de strengste stand 1 alleen nog maar telefoontjes en Magister toelaat. Ziehier de Nederlandse vinding Myndr. Net als een thermostaat kent Myndr meer standen dan alleen ‘aan’ of ‘uit’.

Een paar jaar geleden – hij was net met zijn gezin van Amsterdam naar het rustige Zutphen verhuisd – besefte Maarten Wolzak dat de smartphone echt een groot probleem begint te worden. Kennissen met iets oudere kinderen zitten met de handen in het haar omdat ze hun kroost niet meer kunnen bereiken. Ja, technisch wel, maar écht contact is zeldzaam. Het enige wat nog helpt, is als een van de ouders af en toe de stekker uit de router trekt. Het is nogal een paardemiddel. Kun jij daar niets op bedenken, is de vraag aan Wolzak, van beroep ict-consultant.

Maarten Wolzak. Beeld Ellen Das

Persoonlijk gesprek

Het zet hem aan het denken. En aan het lezen. Vooral het boek Reclaiming Conversation van socioloog Sherry Turkle maakt indruk op hem. Het invloedrijke boek is een hartstochtelijk pleidooi voor de terugkeer van het persoonlijke gesprek in een wereld waarin iedereen zich steeds meer terugtrekt in zijn mobiele telefoon. Toen Wolzak zich in het probleem ging verdiepen, was er een handvol apps die hier een oplossing voor probeerden te bieden, zoals Forrest of Freedom. Apple en Google hadden zelf nog helemaal geen schermtijd-gereedschap. Maar de apps van Forrest en Freedom bevielen hem niet: ‘Ze werken alleen op het apparaat waarop ze staan geïnstalleerd. Op het moment dat je op een laptop verder gaat, begin je weer doodleuk op 0.’ Fundamenteler nog vindt Wolzak het problematisch dat de beoogde oplossing voor het probleem van de mobiele telefoon weer op die telefoon zelf staat.

Inmiddels zijn er veel meer handigheidjes bijgekomen waarmee ouders het internetgebruik van hun kinderen aan banden kunnen leggen. Bijvoorbeeld door wifi na een bepaald tijdstip helemaal uit te zetten. Of door pornografische en gewelddadige sites te blokkeren. Maar de inzet van dat soort ouderlijke controlemiddelen is niet Wolzaks uitgangspunt. ‘Het is geen specifiek puberprobleem. Het is van ons allemaal. Het veelvuldig gestaar op schermpjes wekt een extreme mate van individualisering in de hand. Iedereen zit in zijn eigen pilotenhokje en ons empathisch vermogen neemt af. Het is niet de wereld waarin ik mijn kinderen wil zien opgroeien.’

Aanraakbaar

Bestaande oplossingen voldoen voor hem niet. Wolzak: ‘Internet heeft ons fantastische dingen opgeleverd en doet dat nog steeds. Maar het ontbreekt ons aan goede bedieningsknoppen. En die hebben we echt nodig, want met opvoeding alleen gaan we het niet redden. We hebben gereedschap nodig om ons gedrag te veranderen.’ Met zijn start-up Myndr, bestaande uit zes man, heeft hij zo’n knop. Het 189 euro kostende pakket bestaat uit de internetthermostaat en een kastje dat aan de bestaande router wordt gekoppeld. Het resultaat is een extra netwerk (Myndr genaamd) waarop alle apparaten in huis idealiter moeten inloggen in plaats van op het oude netwerk.

De centrale plaats van de draaiknop in de huiskamer speelt daarbij een belangrijke rol. De vormgeving ervan ook. Wolzak: ‘Ik wilde iets maken wat aanraakbaar is, niet iets wat afschrikt.’ En wat volgens hem minstens zo belangrijk is: iedereen binnen de familie doet mee. Als de thermostaat tijdens het eten op 1 of 2 gaat, doen ook de ouders mee.

Beeld Lonneke van der Palen

Repressief

Wolzak gaat nu de boer op met zijn Myndr en praat ook met telecombedrijven en scholen. ‘Het is pas een eerste versie, die we de komende tijd verder gaan ontwikkelen. We zijn gedwongen dezelfde soort technieken te gebruiken die repressieve regimes inzetten om bijvoorbeeld YouTube of WhatsApp tegen te houden. Dat is niet ideaal, want die bedrijven doen er op hun beurt weer alles aan om filtering te omzeilen.’ Liever ziet Wolzak een situatie waarbij bedrijven als Twitter of WhatsApp vrijwillig inhaken op zijn open standaarden en zo een pauzeknop creëren. Andere vervolgstappen zullen iets eenvoudiger zijn, zoals de mogelijkheid zelf te sleutelen aan de vijf standen. Ook wil Wolzak in een volgende versie niet alleen wifi kunnen filteren, maar ook 4G.

Ander gereedschap voor digitaal welzijn

Google en Apple hebben ook apps voor ‘Digitaal welzijn’. Hiermee kan de schermtijd in de gaten worden gehouden en per app beperkingen worden ingesteld. Goed voor de bewustwording, vindt Wolzak, maar: ‘Laten we eerlijk zijn: Google en Apple zijn zelf de dealers. Dat voelt ongemakkelijk.’

Een andere Nederlandse vinding is Block: een stevige aluminium opbergdoos voor mobieltjes. De kooi van Faraday kent maar één stand: helemaal uit.

Disney Circle is nog het meest vergelijkbaar met Myndr. Nadeel is volgens Wolzak dat er weer een app nodig is om het te bedienen: toch weer getuur op een scherm. En ouderlijke controle staat voorop.

Fabrikanten als Netgear en Google bieden ook ouderlijk toezicht in hun routers. Via een app kan kinderen restricties worden opgelegd. Dat kan per apparaat, maar ook voor specifieke content of op bepaalde tijdstippen.

Meer over anti-tech:

Hoe worden we minder afhankelijk van smartphone en andere technologie? De tegenbeweging is in opkomst: een overzicht van de opvallendste en soms ludieke anti-tech.

De paradox van de smartphone: apps beloven ons efficiënter te laten werken, maar ondertussen neemt de stress toe. Het altijd maar bereikbaar zijn en het continue informatiebombardement eisen hun tol. Is er nog een uitweg?

Zit er een limiet aan het aantal mensen dat je kunt kennen? Wat bewijst de uitslag van een schriftelijke test eigenlijk? In onze Grote Vragen Podcast beantwoorden we ‘vragen waar je nooit over na hebt gedacht maar plotseling dolgraag een antwoord op wilt hebben’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden