ACHTERGRONDLOCKDOWN TILBURG

Een stad isoleren vanwege een virusuitbraak? Het gebeurde al eens in Tilburg

Strenge afzondering van patiënten en een bevolking die de stad niet in of uit mag. In 2020 gebeurt het in de Chinese miljoenenstad Wuhan vanwege het coronavirus, bijna 70 jaar geleden had Tilburg een Nederlandse light-versie.

Een kind wordt tegen pokken gevaccineerd (1951).Beeld Nationaal archief / Collectie Spaarnestad / Henk Hilterman

In Tilburg braken in 1951 de pokken uit, een infectieziekte die in de geschiedenis veel dood en verderf zaaide. In de achttiende eeuw overleden in sommige Europese landen zelfs één op de tien kinderen aan de pokken

De verspreiding van het virus ging in Tilburg relatief langzaam, omdat de meerderheid van de bevolking gevaccineerd was. Artsen stelden bij in totaal 51 personen de diagnose pokken, zo valt te lezen in het Infectieziekten Bulletin. Mensen besmetten elkaar via direct contact, maar ook via bijvoorbeeld intensief contact met elkaars kleding. Zo raakten drie medewerkers van een wasserij in Vught besmet door het wasgoed van een patiënt in Tilburg.

Om verdere verspreiding te voorkomen, besloten de autoriteiten Tilburg ‘als geheel te isoleren’. Dit gebeurde niet met wegversperringen en agenten, maar met een verzoek in onder meer de plaatselijke pers. Bovendien reden treinen station Tilburg voorbij. Binnen de stad mocht iedereen gaan en staan waar hij wilde, maar evenementen met deelnemers van buiten – zoals een circus en een internationaal tennistoernooi – werden afgelast.

Uit het Infectieziekten Bulletin: ‘De bevolking bewaarde haar zuidelijke humor en nooit is er sprake geweest van enige paniek. Het dagelijks leven ging ongestoord zijn gang. De plaatselijke pers werkte bereidwillig mee.’ Mensen waren destijds ook een stuk minder mobiel, de grote opmars van de auto moest nog beginnen.

Een uitsluitend voor pokkeninfecties bestemde ambulance vervoerde patiënten naar het zogeheten ‘infectiepaviljoen’ Buitenzorg van het Sint Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg, dat een dubbele omheining had. Ondertussen begon in Tilburg een grote vaccinatiecampagne op scholen, bij huisartsen en zelfs in cafés. Zo’n honderdduizend mensen kregen een prik, waarvan velen een ‘re-vaccinatie’ omdat de kracht van de vaccinatie uit hun jeugd mogelijk tekortschoot. In totaal overleden twee patiënten, een van 27 jaar en een van 72 jaar.

De Nieuwe Tilburgse Courant publiceerde op 30 mei 1951 het bevrijdende nieuws: ‘Noch zaterdag, noch zondag deden zich nieuwe pokkengevallen te Tilburg voor, hetgeen wil zeggen dat er een stilstand was van 12 achtereenvolgende dagen, zodat thans al wel gezegd mag worden, dan de pokken-epidemie bedwongen is.’

Een mondiale vaccinatiecampagne roeide de ziekte uit, in 1980 werd de wereld pokkenvrij verklaard. Mensen krijgen er om die reden ook geen inentingen meer voor, meldt Hans van Vliet, programmamanager van het Rijksvaccinatieprogramma van het RIVM. ‘Wel zijn er in de Verenigde Staten en Rusland laboratoria die nog over voorraden van het pokkenvirus beschikken. Terugkeer van het virus, mogelijk als biologisch wapen, valt dan ook niet uit te sluiten.’  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden