Nieuws Regenval door zonnepanelen

Een Sahara vol zonnepanelen? Dan valt er meer regen, blijkt uit onderzoek

In een Sahara vol zonnepanelen en windmolens valt meer regen, waarvan het lokale leven profiteert. Relevant, gezien de ideeën deze woestijn te veranderen in een grote energiecentrale.

Luchtfoto van een van ’s werelds grootste zonne-energiecentrales in Ouarzazate, Marokko. Foto AP

Zet de immer zonnige Sahara vol zonnepanelen en vervoer de energie naar andere oorden, bijvoorbeeld in de vorm van waterstofgas. Het is een regelmatig geopperd idee om grootschalig duurzame energie te produceren. Maar wat zouden zoveel panelen voor effect hebben op de omgeving? In vakblad Science gepubliceerd onderzoek wordt gesuggereerd dat het best weleens goed kan uitpakken voor de gortdroge zandbak: de panelen zouden tot meer regen en daarmee meer begroeiing leiden.

Dit concluderen de onderzoekers naar aanleiding van een klimaatmodel dat de veranderingen in neerslag en vegetatie berekende in een Sahara vol zonnepanelen en windmolens. Na honderd jaar bleek er een neerslagtoename te zijn van gemiddeld 0,24 millimeter per dag naar 0,59 millimeter per dag. Ook als alleen windmolens of zonnepanelen worden geplaatst, leidt dit in het model tot meer regen.

Donkere panelen

Als je op een hete zomerdag in een zwart shirt rondloopt, voelt de zon warmer dan wanneer je een wit shirt hebt aangetrokken. Zwart reflecteert namelijk minder licht en neemt dus meer warmte op. Door massaal donkere panelen te plaatsen in de Sahara, trek je de lichtkleurige woestijn eigenlijk zo’n zwart shirt aan, met als gevolg een warmer oppervlak. Hierdoor stijgt meer lucht op, wordt meer water uit de oceaan getrokken en valt er meer neerslag, schrijven de onderzoekers. De toenemende plantengroei maakt het oppervlak nog donkerder en versterkt zo het effect. Windmolens hebben een soortgelijke impact, maar dan doordat ze windstromingen vertragen, waardoor de lucht boven de Sahara meer naar één punt trekt en zo naar boven wordt gedwongen.

Flinke kanttekening: de onderzoekers gingen uit van genoeg molens en panelen om aan vier keer de huidige wereldwijde energievraag te voldoen. Het gaat om zo’n 20 procent van het Sahara-oppervlak aan zonnepanelen en elke 1,5 kilometer een windmolen, aldus Safa Motesharrei van de Universiteit van Maryland, een van de betrokken wetenschappers.

Hij wijst echter op de vele energieprojecten die momenteel al uit de grond zijn of worden gestampt in de Sahara, onder meer in Marokko en Egypte. Zonne- en windenergie op de schaal die in het onderzoek is bekeken, zou steeds meer een reële optie worden, al is er wel ‘visionaire besluitvorming’ voor nodig.

Dagdromerij?

Voor wie zo’n zee aan zonne- en windparken als dagdromerij beschouwt, werpt het onderzoek de mogelijkheid op dat zonne- en windenergieparken ook op kleinere schaal een impact kunnen hebben op het lokale klimaat. Gedetailleerde modelstudies moeten duidelijk maken in hoeverre dit zo is, aldus Motesharrei.

Volgens Aarnout van Delden, klimaatwetenschapper bij de Universiteit Utrecht, is het een plausibel scenario dat aanpassingen aan het Sahara-oppervlak een klimaateffect hebben. Wel vindt hij de positieve toon van de onderzoekers misplaatst. Klimaatveranderingen op de ene plek kunnen immers invloed hebben op het klimaat elders. In geval van de Sahara: de moessonregens in Zuidoost Azië. ‘Dit lijkt me negatief voor het klimaat daar. Misschien wordt het moessonsysteem wel op zijn kop gezet, waardoor het droger wordt in bijvoorbeeld India. Laat ze dat eerst maar goed uitzoeken voor er gejuich klinkt.’

Groene revolutie met energie uit Saharazon en Noordzeewind

De zon is in de Sahara ruim twee keer krachtiger dan in Nederland of Duitsland. Is het niet beter om dáár zonneparken te bouwen die het Europese stroomnetwerk voeden?

Waar het enthousiasme voor waterstof vandaan komt

Volgens hoogleraar Machiel Mulder is zonne-energie uit de Sahara naar Europa vervoeren als waterstof een reële mogelijkheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.