Klopt dit wel? Menstruatie

Een op tien meisjes en jonge vrouwen heeft geen geld voor maandverband – Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: een op de tien meisjes en jonge vrouwen komt geld tekort voor maandverband.

Het cijfer komt uit een online-enquête in opdracht van Plan International waaraan duizend meisjes en jonge vrouwen tussen 12 en 25 jaar deelnamen. Beeld Getty Images/iStockphoto

Van wie komt die claim?

Op menig redactie viel dinsdagochtend een opmerkelijk persbericht in de mailbox. ‘Bijna een op de tien meisjes heeft weleens geen geld voor maandverband’, luidde de kop boven het bericht van actiegroepen De Bovengrondse en Plan International. Over deze ‘menstruatie-armoede’ of ‘period poverty’ in Nederland, bekend uit ontwikkelingslanden, berichtten onder meer Linda.nl en Nu.nl. ‘We waren best wel geschrokken toen we erachter kwamen’, zei Plan International-manager Mascha Singeling over het cijfer op NPO Radio 1. ‘Dat is meer dan we hadden verwacht.’

Klopt het?

Eerst dit: het lijdt geen twijfel dat toegang tot maandverband een mensenrechtenkwestie is. De Verenigde Naties stellen als expliciet doel dat juist vrouwen ‘in kwetsbare situaties’ altijd toegang zouden moeten hebben tot hygiënische middelen. In Nederland is dat wel degelijk een probleem, afgaande op gesprekken die De Bovengrondse had met onder meer het Leger des Heils en de Voedselbank, waaruit blijkt dat arme en dakloze vrouwen geen toegang hebben tot maandverband en daar soms uit schaamte ook niet naar vragen.

Maar die ‘bijna’ een op de tien Nederlandse meisjes uit de kop dan, wijzen die op een groot maandverband-armoede-probleem? Dat ligt ingewikkelder. Het cijfer komt uit een online-enquête die Plan International liet uitvoeren door peilingbureau PanelWizard. Dat bevroeg duizend meisjes en jonge vrouwen tussen 12 en 25 jaar naar sociaal ongemak tijdens de ongesteldheid en problemen om aan menstruatieproducten te komen.

Marijke van Putten, geldkeuzeonderzoeker aan de Universiteit Leiden, noemt weliswaar het onderzoek ‘onwijs goed’, met een ‘representatieve steekproef’, maar vraagt zich af wat het precies betekent dat 9 procent van de meisjes ‘weleens’ aan een vriendin geld moest vragen voor maandverband. ‘Ze hadden beter ook naar het inkomen kunnen vragen, of naar hoe vaak het precies voorkomt dat ze niet aan maandverband kunnen komen. Nu kun je alleen maar speculeren.’

‘Vrijwel iedere jongere komt weleens geld tekort net als ze iets moeten kopen’, zegt ook Niels van de Ven, die aan de universiteit van Tilburg emoties rondom financiën bestudeert. Toch is er volgens hem en Van Putten wel een indicatie dat armoede meespeelt: liefst 5 procent van de ondervraagde jonge vrouwen zegt door geldgebrek weleens maandverband te hebben moeten hergebruiken. Samen met het feit dat bijna de helft van de meisjes zich geregeld blijkt te schamen over ongesteldheid, wijst dat volgens beide experts op een belangrijk probleem. ‘Maar hoe groot het probleem precies is, kun je hier niet uit opmaken’, zegt Van Putten. ‘Daarvoor moet je meer onderzoek doen.’

In een reactie erkent Christa Nooitgedagt, woordvoerder van Plan International, dat het onderzoek vooral als verkenning was bedoeld, zoals ook De Bovengrondse in haar rapport schrijft. De keus om desondanks in het persbericht het getal van de ‘bijna één op tien meisjes’ uit te lichten, was omdat Plan dat het ‘meest zorgwekkende cijfer uit het onderzoek vond’.

Eindoordeel

Dat zogeheten menstruatie-armoede in Nederland speelt lijkt duidelijk, maar hoeveel (jonge) vrouwen het precies treft blijft voorlopig gissen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden