Klopt dit wel? Scheten tegen muggen

Een Oegandese man schijnt muggen te kunnen doden met zijn scheten. Kan dit waar zijn?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: Een Oegandese man laat scheten die dodelijk zijn voor muggen. 

mug Beeld Tom Zaunbrecher

Van wie komt de claim?

Breaking news uit Kampala. De 48-jarige Joe Rwamirama stelde dat zijn scheten muggen kunnen doden. ‘Muggen tot wel zes meter afstand zouden het loodje leggen als de Afrikaanse man zich laat gelden’, meldde De Telegraaf vorige week.

Twee bedrijven zouden in zee zijn gegaan met de man om een antimuggenmiddel te ontwikkelen met de dodelijke stof uit zijn scheten. Talloze andere media berichtten hier ook over. Waaronder de Daily Mirror  en The Sun.

De Afrikaanse ‘nieuwssite’ Ihlaya News bracht het verhaal als eerste.

Klopt het?

Ihlaya betekent grapje in het Zoeloe. Op zijn Facebookpagina waarschuwt de satirische ‘nieuwssite’ Ihlaya News dat het zijn best doet om alle verhalen zo fictief mogelijk te laten zijn.

Dat laatste is goed gelukt, meent muggenonderzoeker Niels Verhulst van de Universiteit van Zurich. ‘Scheten zijn waarschijnlijk juist aantrekkelijk voor muggen. Ze zijn warm en bevatten veel koolstofdioxide. Muggen komen af op de geurstoffen die de menselijke huid uitscheiden, maar ook op warmte en CO2.’

De Telegraaf en de Daily Mirror hebben gerectificeerd. Dat zoveel media in de grap tuinden, verbaast Verhulst. Maar is het werkelijk zo’n gekke gedachte dat mensen stoffen uitscheiden die deze insecten afstoten? ‘Er zijn verschillende stoffen die de aantrekkelijkheid van mensen verminderen en die van nature op de huid voorkomen, waaronder geranylacetone en sulcatone’, zegt Verhulst. ‘Maar experimenten met deze stoffen in muggenwerende middelen bleken niet succesvol.’

Muggenexpert Bart Knols van de Radboud Universiteit Nijmegen was juist niet verbaasd over het bericht. ‘Er wordt zoveel onzin verteld over muggen. Laatst hoorde ik over een punkband die muziek met bepaalde geluidsgolven produceert die de dieren op afstand houdt. Mensen hebben lavendel op hun nachtkastje liggen, of dragen een armbandje tegen de muggen. Allemaal flauwekul. Dus ja, het valt dan wel te verwachten dat zo’n bericht over scheten ook gretig wordt opgepikt.’

De Oegandese man zou zijn wonderlijke scheten danken aan de evolutie, meldde Ihlaya News. Door een mutatie in zijn dna is hij minder vatbaar voor malaria. Hoe ver is dat gegrepen?

‘Hoe aantrekkelijk mensen zijn voor muggen is deels genetisch bepaald’, zegt Knols. ‘Bacteriën op je huid produceren stoffen die muggen aantrekken of juist afstoten. De samenstelling van die bacteriepopulatie hangt af van de zuurgraad van je huid en van de stoffen die je uitscheidt en dat hangt weer af van je metabolisme, en dus je genen.’

Maar dat er een evolutionaire druk zou zijn op scheten om mensen minder aantrekkelijk voor muggen te maken, vindt Knols een hilarische stelling. ‘Een scheet is maar kortstondig. Je zou de hele tijd winden moeten laten om jezelf te beschermen.’

Conclusie

Scheten beschermen niet tegen muggen. Zelfs niet de bijzondere winden van Joe Rwamirama. Het verhaal is een grap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden