Een meer onder ijs, pauwenstaarten en brein-pijn

De leukste wetenschapsnieuwtjes van deze week.

Foto Roslyn Dakin

Met radar hebben Amerikaanse glaciologen een groot meer onder het ijs op Elisabeth Island in het oosten van Antarctica gevonden. Het langgerekte meer meet 100 bij 51 kilometer, denken de ontdekkers, die de vondst meldden op een conferentie in Wenen. De watermassa is verbonden met een stelsel canyons onder het ijs naar de oostkust van het eiland. Alleen het befaamde Vostok-meer, onder 3700 meter dik ijs, is nog groter. Veel is nog onbekend over het nieuwe meer, het onderzoeksteam komt volgende maand met meer analyses van de metingen. Of er net als bij Vostok naar zal worden geboord, op zoek naar leven dat mogelijk miljoenen jaren geïsoleerd is geweest, is nog niet aan de orde.

Pauwenstaarten

Als een mannetjespauw indruk wil maken op een vrouwtje zet hij zijn kleurrijke staartveren op tot een indrukwekkende, ritselende waaier. Wat maakt zijn staart zo verleidelijk?

Canadese onderzoekers ontdekten dat de 'ogen' in de verentooi onbeweeglijk stil blijven staan als de pauw met zijn veren schudt. Daardoor steken de oogvlekken in de staart, die een belangrijke rol spelen als een vrouwtje een partner kiest, scherp af tegen een beweeglijke achtergrond. Mannetjes met de kleurrijkste oogvlekken krijgen de meeste vrouwtjes. Dat de 'ogen' niet meebewegen als de pauw zijn veren laat ritselen komt doordat die plekken met minuscule weerhaakjes steviger aan elkaar vastzitten, dan de rest van de veer. De wetenschappers, die publiceerden in PLOS ONE, analyseerden de staartbewegingen van de pauw met behulp van een hoge-snelheidscamera.

Pijn in het brein

Wat zie je in het brein van iemand die geen pijn kan ervaren als je hem in de huid prikt? Vrijwel hetzelfde als bij gewone mensen, blijkt uit een Engelse studie in JAMA Neurology. De onderzoekers maakten gebruik van mensen die door een zeldzame afwijking geen pijn ervaren. Wel voelen zij aanrakingen en vaak ook temperatuur. Zowel bij de pijnlozen als bij gezonde deelnemers vertoonden de hersenen het typische 'pijn'-patroon. De onderzoekers stellen dat de hersenactiviteit komt door zintuiglijke prikkels die aandacht trekken, ongeacht of er pijn mee gepaard gaat. De testgroep was klein - 2 pijnlozen - maar er zijn dan ook weinig mensen die geen pijn voelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.