De week in tech

Een leugen om andere leugens aan te tonen

Met een leugen op Facebook probeerde presidentskandidaat Warren de leugens van Trump aan de kaak te stellen.

De – gesponsorde – Facebook-post van Warren. Beeld Facebook

Breaking News: Mark Zuckerberg en Facebook hebben zojuist hun steun uitgesproken aan Donald Trump voor zijn herverkiezing.

Deze tekst stond deze week op Facebook, dus het is waar. O, nee, toch niet. Het is niet waar. Het is een leugen, maar dat mag van Facebook. Of eigenlijk is het een meta-leugen: een leugen om andere leugens aan te tonen. Volgt u het nog?

Nee? Dat is precies waar Facebook en andere sociale-mediapartijen nu mee worstelen. Dit probleem wordt, met de Amerikaanse verkiezingen van 2020 in zicht, urgenter dan ooit.

De grote vraag is: hoe gaan de platformen om met politieke advertenties? Het standpunt van Facebook – en ook Twitter – is nu: politici mogen meer dan gewone mensen. Ze mogen bijvoorbeeld liegen.

En dat gebeurt ook. Zo adverteerde Trump op Facebook met een bericht waarin gesuggereerd werd dat de Democraten het Tweede Amendement willen herroepen. Elizabeth Warren, senator namens de Democraten, maakt zich daar druk over: ‘Als Trump in een tv-commercial probeert te liegen, dan zal die commercial door de meeste stations worden geweigerd. Maar Facebook neemt Trumps geld gewoon aan.’

Om deze houding aan de kaak te stellen, plaatste Warren – ook op Facebook – de advertentie met de tekst dat Zuckerberg zijn steun voor Trump heeft uitgesproken.

Hoe valide het punt wellicht ook is, de methode van Warren is onwenselijk. Het vertrouwen in de politiek is niet geholpen door nóg meer leugens de wereld in te slingeren. Het publiek is uiteindelijk de dupe en wordt het bos ingestuurd met diverse lagen desinformatie.

Wat is dan wel de oplossing? Die van Twitter misschien? Twitter maakte deze week bekend dat ook hier politici mogen liegen, maar dat gebruikers vervolgens die tweet niet mogen liken of retweeten. Het is wat halfbakken.

Facebook en consorten willen zich niet in de rol laten drukken van scheidsrechter. Wat is echt en wat niet? Wat is toegestaan? Daar willen ze helemaal niet over gaan, bang als ze terecht zijn om beschuldigd te worden van partijdigheid of – erger nog – censuur.

Er is een uitweg: gewoon helemaal geen politieke advertenties accepteren, zoals eerder het mateloos populaire (en van oorsprong Chinese) videonetwerk TikTok heeft besloten. Maar ja, dat kost geld. Heel veel geld.

Bij de vorige Amerikaanse presidentsverkiezingen werd voor 6,3 miljard dollar uitgegeven aan politieke advertenties. Het waren de verkiezingen waar Trump volgens sommigen de overwinning pakte dankzij Facebook en Cambridge Analytica. Het komend jaar zal nog veel geld worden uitgegeven: zo’n 10 miljard dollar. Een flink deel daarvan gaat naar sociale media. Daar weegt een leugentje wel tegenop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden