Een kwart van universiteitsstudenten stopt met hun studie – Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: een kwart van de universiteitsstudenten stopt voortijdig met hun studie (en hoort eigenlijk op het hbo thuis).

Van wie komt die claim?

Het moet makkelijker worden om ongeschikte studenten weg te sturen van de universiteit, zei Bert van der Zwaan, scheidend rector magnificus van de Universiteit Utrecht onlangs tegen dagblad Trouw. Zijn stelling onderbouwt hij met een cijfer: ‘Er zitten hier te veel studenten die eigenlijk op het hbo thuishoren. Dat zie je ook aan de uitval die we als universiteiten hebben: 25 procent van de studenten stopt met een studie.’

Klopt het?

Eerst de getallen. Van der Zwaan noemt als bron de standaardstatistieken die universiteiten bijhouden zodra studenten zich inschrijven. ‘Grofweg kun je zeggen dat 20 tot 30 procent van de studenten er na een jaar mee ophoudt.’ Daar voegt hij meteen aan toe dat die niet allemaal naar het hbo gaan.

Afgaande op de officiële statistieken van ResearchNed voor het ministerie van Onderwijs klopt Van der Zwaans getal. In totaal viel 24 procent van de universiteitsstudenten van studiejaar 2016-2017 uit. De meesten daarvan, ruim twee derde, gaan met een andere universiteitsopleiding verder. De rest, iets minder dan een derde, staat daarna niet meer ingeschreven bij een Nederlandse universiteit.

Van deze afzwaaiers stroomt een meerderheid door naar het hbo. Toch zijn dat er in totaal niet veel: grofweg 5 procent van eerstejaars universiteitsstudenten met een vwo-diploma zit vervolgens op het hbo. Wat er met de rest van de uitvallers gebeurt, is niet helemaal duidelijk. Een deel studeert bijvoorbeeld verder op een buitenlandse universiteit, zegt Bart Pierik, woordvoerder van de Vereniging van universiteiten (VSNU). Vier jaar later hebben iets meer studenten de overstap naar hbo gemaakt, rekent de VSNU voor: zo’n 8 procent.

Aan de statistiek valt niet zomaar af te zien wie ‘thuishoort’ op het hbo, zegt Jules Warps, senior onderzoeker bij ResearchNed. Van de studenten die stoppen of switchen, vindt slechts een kwart de studie te zwaar of de manier van onderwijs ongeschikt. Tweemaal zoveel studenten noemen ‘andere verwachtingen’ of ‘verkeerde keuze’ als reden om te stoppen.

Van der Zwaan ziet die complexiteit ook wel, zegt hij in een reactie. ‘Ook op het hbo zie je veel uitval. Het is dus niet zo simpel als: stuur die studenten naar het hbo en je lost alles op. Het argument dat ik heb proberen te maken is gewoon: laten we studenten beter op hun plek krijgen.’

Eindoordeel

Inderdaad stopt ongeveer een kwart van de universiteitsstudenten in het eerste jaar met hun studie. De meerderheid van die studenten belandt echter niet op het hbo, maar gaat verder met een andere universitaire opleiding.