Een hand van Edward Teller

Vorige maand nam de Leidse decaan Frans Saris, ooit vaste-stoffysicus van beroep en tegendraads als altijd, afscheid van zijn bètafaculteit met de opvoering van een zelfgeschreven toneelstuk....

Martijn van Calmthout

Voor wie er niet bij was, is het vermakelijke stuk nu na te lezen in de bundel Waartoe Wetenschap? In het boekje zijn vijftien stukken van zijn hand samengebracht die hij in de loop der jaren voor tal van bladen en kranten schreef. En een ding is van meet af aan duidelijk: Saris kan schrijven. Niet voor niets was hij jarenlang lid van de redactie van het literaire tijdschrift De Gids.

Uit die periode stamt ondermeer het prachtige Teller in Nederland, waarin hij beschaamd aangeeft ooit de hand te hebben geschud van Edward Teller, bedenker van de waterstofbom en ongeveer alle andere Amerikaanse massavernietigingswapens. Dat gebeurde bij een bezoek in 1975 aan het FOM-laboratorium waar Saris groepsleider was. Teller, besefte Saris iedere minuut, was grootmeester in het weglaten van onwelgevallige feiten, bijvoorbeeld over de tekortkomingen van wapensystemen die hij bouwde. Een briljante, maar slechte wetenschapper, kortom.

Zelden waren de FOM-onderzoekers zich meer bewust van de dure plicht om eerlijk te zijn, dan die middag aan de Kruislaan, schrijft Saris. ‘Misschien was dat zelfs wel de reden dat we werden voorgesteld aan Teller.’

Komende woensdagavond is Saris in het Volkskrant Kenniscafe in Utrecht ook opponent van de Delftse nanofysicus en belijdend christen Cees Dekker, in een debat over geloof en wetenschap.

Gaan geloof en wetenschap samen? Dat hangt er vanaf waar je in gelooft, noteert Saris elders in zijn afscheidsbundel. Hijzelf houdt het op de God van Spinoza: de samenhangende natuur.

Martijn van Calmthout

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden