Klopt dit wel? dna-test voor baby’s

Een dna-test die baby’s eigenschappen leest - Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: Wordt je baby later een doener of een denker? En kan je kind straks hard sprinten? Een DNA-test biedt ouders een voorproefje op vijf toekomstige eigenschappen.

Beeld Monkey Business Images

Van wie komt de claim?

Op de Negenmaandenbeurs in de RAI in Amsterdam stond dit jaar een onderneming met een opmerkelijk kraamcadeau. Het bedrijf Analyse Me presenteerde er een DNA-test voor baby’s. ‘Vijf leuke weetjes over je baby op basis van zijn of haar DNA.’ De test zegt onder meer iets over de kans dat het kind later bittere smaakstoffen proeft, of kindlief het ‘snelheidsgen’ heeft en of het opgroeit als ‘denker’ of als ‘doener’.

Klopt het?

Vrijwel al onze eigenschappen zijn het gevolg van een samenspel van talloze genen en omgevingsfactoren. Maar de test van Analyse Me richt zich slechts op vijf genen, één gen per eigenschap.

Volgens de Vereniging Klinische Genetica Nederland is de test ‘wetenschappelijk gezien onzin’. De test wekt schijnbetrouwbaarheid op en is onethisch, want elk kind heeft recht op een open toekomst, twittert de beroepsgroep.

Epidemioloog en DNA-expert Cecile Janssens van de Emory University in Atlanta vindt het kraamcadeau onzinnig, maar ook vrij onschuldig. We nemen twee claims met haar door.

Het zogenaamde ‘snelheidsgen’ waaraan gerefereerd wordt, is ACTN3. Het codeert voor een eiwit dat een rol speelt bij de samentrekkingssnelheid van spieren. De aanwezigheid van een bepaalde variant van dit gen bepaalt voor hooguit een paar procent of je goed kunt sprinten. ‘Voor een topatleet kan dit van belang zijn. Maar voor alle andere mensen nauwelijks. Voeding en leefstijl zijn veel belangrijkere voorspellers.’

Dan de claim over ‘denker’ versus ‘doener’. Bij deze vraag draait het allemaal om dopamine, een stof in de hersenen die mede bepaalt hoe je omgaat met stress en die een rol speelt bij cognitieve functies. Sommige mensen hebben een genetische variant die ervoor zorgt dat ze dopamine minder snel afbreken. Die mensen hebben meer dopamine en zijn ‘denkers’, aldus Analyse Me. Heb je weinig dopamine dan ben je vaker een ‘doener’ en floreer je onder stressvolle omstandigheden.

Janssens: ‘In de psychiatrie werd vijftien jaar geleden al veel onderzoek gedaan naar dit gen (COMT geheten). Via de invloed dat het heeft op dopamine, zou het ook een rol spelen bij psychoses, depressie, Parkinson en schizofrenie. Maar de gevonden associaties zijn allemaal heel klein.’

Sander Bast van Analyse Me laat weten ‘op basis van die ene genetische variant natuurlijk niet [te kunnen] voorspellen of een baby een denker of doener wordt. Daar is deze eigenschap te complex voor. Het denker-versus-doener-concept is niet meer dan een hypothese.’ Neem de test niet te ernstig, zegt hij. ‘Analyse Me baby wordt gepresenteerd met een humoristische insteek.’

Conclusie:

De testuitslag moet je niet al te serieus nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden