Eclipsfilmpje ESA was geen truc

'Nep', 'een animatie', 'houden de leugens nooit op?' Haast een week nadat de maan de zon heeft verduisterd, moet ruimtevaartorganisatie ESA zich verdedigen tegen een heuse samenzweringstheorie. Een filmopname van de eclips die ESA online zette, zou 'overduidelijk namaak' zijn.

De 'omgekeerde' zonsverduistering, gezien vanuit satelliet Proba-2 Beeld EPA
De 'omgekeerde' zonsverduistering, gezien vanuit satelliet Proba-2Beeld EPA

Zo verloopt de zonsverduistering op de film van links naar rechts, terwijl hij in het echt van rechts naar links ging - een punt dat ook diverse lezers opviel nadat De Volkskrant zaterdag zes beelden uit het ESA-filmpje had geplaatst. Bovendien blijkt de zon niet te bewegen. 'Ze zijn vergeten de zon te animeren!', aldus een van de commentaren op YouTube, waar het filmpje een flinke hit werd. 'Mijn collega's waren extatisch door de meer dan 600 duizend views', aldus een woordvoerder van ESA. 'Maar ook geschrokken van de soms nogal heftige reacties.'

Aanleiding genoeg voor de organisatie om een negen kantjes tellende uitleg af te scheiden. 'Natuurlijk was de film echt', schrijft ESA. 'Maar de kritiekpunten, hoe incorrect ook, brengen wel enkele interessante wetenschappelijke en technische punten te berde.'

Kunstmaan

De crux is dat de opnames niet zijn gemaakt vanaf de grond, maar door Proba-2, een kunstmaan die om de minuut een foto maakt van de zon, legt ESA uit. Die draait in hoog tempo om de aarde, van pool naar pool, en verschuivend van oost naar west, met de grens tussen dag en nacht mee. Het gevolg is dat de satelliet de verduistering van achteren naar voren filmde. 'Proba-2 begint aan de westkant van de maanschaduw, waarbij hij in essentie het einde van een eclips waarneemt', aldus ESA. 'Terwijl hij noordwaarts zoeft, schiet hij door de maanschaduw en komt uit aan de oostkant, aan het begin van een eclips.'

Ook de stilstaande zon is goed te verklaren. De zon draait zo langzaam dat hij op het filmpje maar één pixel verschuift, te weinig om waar te nemen.

NASA - van de in scène gezette maanlandingen - is allang niet meer de enige ruimtevaartorganisatie die doelwit is van complotdenken. Toen ESA's komeetlander Rosetta vorig jaar afstevende op komeet 67P, opperden sommigen dat het best raar is dat Europa een miljard euro uittrekt om zoiets onnozels als een blok ijs op te zoeken. 'Komeet 67P is geen komeet', aldus een bezoeker van de website UFO Sightings Daily. ESA zou verzwijgen dat het ging om een gecamoufleerd buitenaards ruimteschip.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden