Dutch Designers inspireren met conceptcars

Rijden zullen ze nooit, maar daar gaat het ook niet om. De productontwerpers willen met hun conceptcars vooral inspireren.

Experience in Motion, de conceptcar die het Nederlandse duo VEVDL ontwierp voor Volvo. Beeld Lisa Klappe
Experience in Motion, de conceptcar die het Nederlandse duo VEVDL ontwierp voor Volvo.Beeld Lisa Klappe

In het Centraal Museum in Utrecht lijkt onder een doek een auto te staan. Toch is de auto niets meer dan dit doek. Deze conceptcar is een creatie van productontwerpers Niels van Eijk en Miriam van der Lubbe (VEVDL) voor Volvo. De installatie is losjes geïnspireerd op de terreinwagen XC60 uit de Volvo-stal. Op het doek zit een subtiele maar stoere print waarin het rasterpatroon is verwerkt dat al sinds decennia in de karakteristieke Volvo-grill zit, en het mannensymbool in het Volvo-logo. Het doek wordt binnenin ondersteund door een constructie van eenvoudig vurenhout.

'De eerste Volvo's waren ook deels van hout', verduidelijkt Miriam van der Lubbe. De auto heeft geen voorstoelen, maar een soort ligbed. Op de plek van de achterbank staat een rond werktafeltje. Het is dat het doek nog enigszins het silhouet van een auto volgt, anders zou je je eerder in een knusse blokhut wanen. En dat moet over de A4 rijden?

'Nee', zegt Van der Lubbe. 'Wij hebben een verkenning gemaakt van hoe de auto in de toekomst gaat veranderen. Hij wordt zelfrijdend en veiliger dan ooit. Naast elkaar zitten, gordel om en ogen op de weg is dan niet meer nodig. Welke mogelijkheden biedt de ruimte als je vanzelf van A naar B rijdt? Je kunt werken en uitrusten of je verdiepen in je passagiers. Reistijd wordt quality time. Als veiligheid gegarandeerd is, kun je net zo goed gebruikmaken van warme materialen als hout.'

null Beeld
Beeld

De auto als plek voor verdieping en ontmoeting - het wordt gesymboliseerd door de naam van de conceptcar: Experience in Motion. Dus ligt in de auto een blits schrijfblok achteloos op de houten werktafel. De braadpan ernaast suggereert dat er straks rijdend kan worden gedineerd. 'Volgens een goede Zweedse traditie gaat een intiem gesprek vergezeld van een maaltijd uit een pan.' Dat die gietijzeren pan dezelfde stoere uitstraling heeft als Volvo spreekt voor zich.

Het is een prikkelend vergezicht dat VEVDL maakte voor het Zweedse automerk. Het moet een inspiratiebron zijn voor het Volvo-ontwerpteam. 'Dit is geen rijdend prototype, maar een statement van onze innovatieve kijk op de auto van de toekomst.' Maar de conceptcar dient ook een publicitair doel, beaamt marketing-directeur Arthur van Es van Volvo Nederland. 'Volvo wil zich profileren als een automerk met oog voor design. Tegelijkertijd willen we onze kernwaarden als veiligheid en onderscheidende techniek onderstrepen. Hoe kun je dat nou beter doen dan met een spraakmakend designobject van innovatieve ontwerpers?'

Om een zo breed mogelijk publiek te bereiken, werd de conceptcar niet gelanceerd op een autobeurs, maar op de Dutch Design Week. Om het bereik nog verder te vergroten, is er nu de follow-up in het Centraal Museum, waar VEVDL een tweede conceptcar ontwikkelde van leer (de buitenkant) en vilt (binnenkant). Van der Lubbe: 'Deze materialen refereren aan mode, want de zelfrijdende auto kan individueler worden aangekleed.' Ook dit futuristische autoconcept gaat vergezeld van accessoires. 'De autosleutel is een 3D-geprint medaillon, dat als een sieraad wordt gedragen.' Een derde conceptcar van VEVDL wordt dit najaar op de Dutch Design Week gepresenteerd.

Het interieur van de Volvo-conceptcar, een soort blokhut inclusief braadpan en werktafeltje. Beeld Lisa Klappe
Het interieur van de Volvo-conceptcar, een soort blokhut inclusief braadpan en werktafeltje.Beeld Lisa Klappe
null Beeld Lisa Klappe
Beeld Lisa Klappe

Stijlvol geëxplodeerde BMW

Volvo is niet het enige automerk dat de toegevoegde waarde van avontuurlijke productdesigners onderkent. Sterontwerper Ross Lovegrove voorzag Renault van een blits prototype dat nog het meest lijkt op een fluorescerende Nike-schoen. Frivool en innovatief - precies zoals de Franse fabrikant zichzelf graag ziet. BMW vroeg de Spaanse meubelontwerper Patricia Urquiola om haar kijk op het merk te geven. Zij trok de carrosserie van een 5-serie Gran Turismo letterlijk uit elkaar. In deze stijlvol geëxplodeerde BMW gaat alle aandacht uit naar het interieur dat met kleurrijke stoffen van de Deense fabrikant Kvadrat is omgetoverd tot een verleidelijk boudoir. De Duitse krachtpatser BMW kan wel wat sensualiteit gebruiken, was de achterliggende boodschap. Ook Renault en BMW presenteerden hun conceptcars op de designweek in Milaan.

Als het doel van de conceptcar geen rijdend model is, maar een inspirerend en mediageniek statement, dan kun je als automerk net zo goed de avontuurlijkste ontwerpers vragen. Daarom zijn de spraakmakende Dutch designers met hun prikkelende concepten gewild; een avant-gardistische visie prevaleert vaak boven praktisch gebruiksgemak in hun werk.

Ronduit provocerend is de Mini conceptcar van het Nederlandse ontwerpduo Scholten & Baijings uit 2012. Carole Baijings en Stefan Scholten kregen carte blanche van het internationale hoofdkantoor en dat hebben ze geweten bij Mini. De iconische bolle vorm werd gestript en geperforeerd met ruim 12 duizend gaten; stuur en stoelen werden verfijnd met zacht textiel in fluorescerende kleuren. Het eindresultaat is een auto van een ongenaakbare schoonheid - al is de innovatie hoofdzakelijk esthetisch, zoals asymmetrische deuren, modieuze autogordels, massieve, gekleurde banden en een verwijderbare zonneklep die ook als handtas kan worden gebruikt.

Op de technische afdeling van Mini zal de conceptcar schouderophalend zijn ontvangen - aan futiliteiten als de motor en wielophanging hebben Scholten & Baijings hun creativiteit niet verspild. Maar in die beperking schuilt de kracht van het ontwerp. Stefan Scholten: 'We hebben ons laten leiden door de vraag: waarom ziet de auto er na een halve eeuw nog steeds hetzelfde uit? Vervolgens hebben we de Mini letterlijk uitgekleed om de essentie van die vorm te benadrukken.'

null Beeld
Beeld

Interieur van krantenhout

Dutch designers maken niet alleen complete conceptcars. Een deel van het interieur van de futuristische Onyx van Peugeot is vervaardigd van 'krantenhout'. Ontwerpster Mieke Meijer verlijmt oud krantenpapier, waarna ze het in 'stammen' perst en verzaagt tot 'planken'. De deuren en armsteunen, het dashboard en dakelementen in het interieur zijn vervaardigd van dit recyclemateriaal. Maar ook deze Onyx rijdt voorlopig nog niet op de weg. Meijer: 'Peugeot heeft geen intentie om de auto in productie te nemen. Dit prototype wordt gebruikt voor de profilering als een innovatief en nu dus ook duurzaam merk.'

Techniek en veiligheid

Deze 'naakte Mini' heeft minimalistische vormen, een afgewogen kleurgebruik en een bijna ambachtelijke materiaalbehandeling. De feloranje bumper is een fragiele accessoire en de portieren zijn bekleed met bladgoud of een porselein coating. Kortom, allemaal aspecten die haaks staan op de technocratische en conservatieve autoproductie waarin mannelijke vormen en grijszwarte tinten domineren. Niet dat Mini's meteen een roze bumper van porselein moeten krijgen, zegt Scholten. 'Maar wie weet komen de ontwerpers van Mini zo op nieuwe ideeën. Onze conceptcar is feitelijk een schetsboek op ware grootte met kleuren, materialen en vormen die inspireren en de geijkte keuzen binnen de auto-industrie bevragen.'

Dat productontwerpers als Scholten & Baijings en VEVDL geen enkele ervaring hebben met autodesign, zien ze niet als een handicap. Van der Lubbe: 'De auto-industrie is traag, omdat de praktische toepassing van nieuwe technieken veel tijd vergt. Juist de blik van een buitenstaander die zich niets aantrekt van wegligging of wetgeving is dan heel verfrissend.' Die verfrissende visie was precies waarvoor het Zweedse automerk bij het ontwerpduo aanklopte. Van Es: 'Bij Volvo focussen wij op techniek en veiligheid. Ontwerpers als Van Eijk en Van der Lubbe letten veel meer op de sociale impact van innovatie. Dan blijkt dat de auto ook nog iets anders kan zijn dan een vervoermiddel. Ons blikveld is verruimd.'

In het Centraal Museum Utrecht is t/m 27/5 de tentoonstelling Experience in Motion van ontwerpstudio VEVDL en Volvo te zien.

Een conceptcar van Renault. Beeld Renault
Een conceptcar van Renault.Beeld Renault
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden