Column Joost Zaat

Dure geneesmiddelen zijn niet altijd alleen maar duur

Joost Zaat Beeld de Volkskrant

 ‘Wil je m’n poezelige voetjes ook zien?’, vraagt de 70-jarige mevrouw Cleveringa. ‘Tuurlijk.’ Vol ongeloof kijk ik naar haar voeten. Dat ze geen witte verbandhandschoenen meer draagt, zie ik nu pas. Ze heeft niet alleen poezelige babyvoetjes maar ook op haar handen en gezicht zit normale huid. Alle kraters, kloofjes, schilfers, blaasjes en roodheid zijn verdwenen. Nergens het gevolg van een krabbende nagel te zien.

In de twintig jaar dat ik haar ken, was ze zelden zonder gekmakende jeuk. Door het eczeem op haar voeten kon ze nauwelijks lopen; iets vastpakken was door haar zere vingers een opgave. De lijst stofjes en pillen waar ze niet tegen kan is eindeloos. Het aantal dermatologen dat zijn tanden op haar probleem heeft stukgebeten is minstens zo lang. In een ziekenhuis in de nabije grote stad trof ze steeds wisselende jonge dokters. Ze vonden haar vooral erg eigenwijs als ze vertelde dat ze echt niet tegen pilletje x of y kon. ‘Zo kan ik niet verder’, zuchtte ze dan. Ik overtuigde haar dat ze nog een poging zou kunnen wagen in een ander geleerd ziekenhuis nog verder weg. Daar waren ze bezig met een nieuw middel, een monoklonale antistof. Die dupilumab blokkeert de werking van twee stofjes in je eigen afweer die een rol ­spelen bij eczeem. Nu komt ze om de week bij mijn assistente voor een injectie. Ze behoort tot de 40 procent van de mensen die vrijwel helemaal ‘genezen’, bijna 90 procent knapt behoorlijk op.

Huidaandoeningen zijn niet sexy, er komt ook nooit iemand aan de deur met een collectebusje. Er zijn in Nederland 400 duizend mensen met aangeboren eczeem onder behandeling. Het merendeel is kind, maar van de 65-plussers heeft 1,5 tot 2 procent nog steeds eczeem. In het lijstje aandoeningen met de grootste ‘ziektelast’ staat eczeem op plaats 33, boven griep, adhd, baarmoederhalskanker en aids. Bijna iedereen met eczeem heeft jeuk, krap de helft daarvan heeft dat ernstig en 30 procent de hele dag door.

Tot nu toe is eczeem een goedkope ziekte: 60 miljoen euro per jaar (ongeveer net zoveel als de griepprik) voor de medische kosten. De maatschappelijke kosten, zoals verlies van productiviteit van niet goed behandeld eczeem, zijn hoog. De geneesmiddelkosten voor eczeem zouden weleens snel kunnen oplopen. Een jaar behandelen kost 16 duizend euro. Dermatologen buigen zich dus over de vraag wie al dan niet behandeld moet worden. Sinds er monoklonale antistoffen voor reuma zijn, zijn de geneesmiddelenkosten voor die ziekte de pan uitgerezen, is de kwaliteit van leven van reumapatiënten sterk verbeterd en zijn kosten voor operaties en langdurig verblijf gedaald. Critici mopperen over de ‘slechte staat van het zorgsysteem’ en ‘uitkleding van het pakket’. Écht goede middeltjes worden echter nog steeds vergoed. Mevrouw Cleveringa en ik zijn daar hartstikke blij om. Elke twee weken staat mijn assistente nu wel met een wegwerpspuitje in haar hand dat €672,88 kost. Ik hoop dat ze dat niet laat vallen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden