Update

Duitsland rekent op meer EHEC-gevallen

De Duitse regering rekent op een verdere uitbreiding van de EHEC-golf. Na een bijeenkomst in Berlijn van de federale en regionale autoriteiten zei minister Daniel Bahr van Volksgezondheid vandaag dat er 'spijtig genoeg rekening moet worden gehouden met een stijgend aantal ziektegevallen'.

Beeld anp

De bewindsman riep de burgers op voorzichtig te blijven. 'Er wordt verder met grote haast gewerkt aan het identificeren van de bron', voegde Bahr eraan toe. Zijn collega van Consumentenzaken, minister Ilse Aigner, sprak van een 'ernstige situatie'. Ze zei dat Europa voor een grote uitdaging staat om het probleem op te lossen.

In Duitsland zijn al meer dan 1400 mensen besmet met de EHEC-bacterie en veertien mensen zijn eraan gestorven. De bacterie kan darmbloedingen, hevige diarree, misselijkheid, koorts, buikkrampen, bloedarmoede en nierfalen veroorzaken.

Nederland
In Nederland zijn momenteel drie gevallen van nierfalen bekend die mogelijk veroorzaakt zijn door een EHEC-besmetting. Dat heeft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) gemeld.

Het gaat om mensen die een darminfectie hebben opgelopen na een bezoek aan Duitsland. Zij hebben naast darmklachten ook HUS, oftewel ernstige nierklachten. In één geval is het zeker dat het HUS is veroorzaakt door de Duitse EHEC-bacterie. Bij de andere twee gevallen vermoedt het RIVM wel dat het komt door EHEC, maar onderzoek moet nog uitsluitsel geven.

Europese regeling
Staatssecretaris Henk Bleker (Landbouw) gaat proberen via een Europese regeling 10 miljoen euro beschikbaar te stellen voor tuinbouwbedrijven die financieel zijn getroffen door de EHEC-bacterie. Voorwaarde is wel dat de sector zelf ook 10 miljoen op tafel legt. Bleker zei dit vanavond na overleg met de sector.

'Dit is een extreme situatie die niet als normaal bedrijfsrisico kan worden gezien', aldus de bewindsman. Bedrijven zitten middenin de oogstperiode en kunnen producten niet opslaan omdat die dan bederven. 20 procent van de markt is nu uitgevallen omdat er geen vraag uit Duitsland meer is, zei de bewindsman. Een deel van de bedrijven is voor een groot deel afhankelijk van de export naar Duitsland.

Nederlandse komkommers
De Europese Commissie blijft volhouden dat ook een lading Nederlandse komkommers een mogelijke bron is van besmetting met de EHEC-bacterie. Een woordvoerster van het dagelijks bestuur van de Europese Unie gaf eerder vandaag het meest recente overzicht over de situatie in Europa, waarbij ze het had over komkommers uit Nederland en/of Denemarken, naast de verdachte partijen uit Spanje.

Een deskundige van de Commissie zei later dat het waarschijnlijk niet gaat om in Nederland geproduceerde komkommers, maar om komkommers die vanuit het buitenland in Nederland terecht zijn gekomen en daarna verhandeld. Maar zekerheid daarover is er nog niet.

Minister Edith Schippers van Volkskgezondheid schrijft vandaag in een brief aan de Tweede Kamer dat het type EHEC-bacterie dat in Duitsland slachtoffers eiste, nog nooit in Nederland is aangetroffen.

Mogelijke besmettingsbron
De Europese Commissie sprak vorige week ook al van een mogelijke besmettingsbron in Nederland. De commissie zei zich te baseren op informatie uit Duitsland.

De nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) verklaarde toen dat een inspectie was uitgevoerd bij een Nederlands bedrijf, nadat Duitsland het bedrijf als verdacht had aangemerkt. Er zou niets zijn aangetroffen. Het Productschap Tuinbouw uitte daarop de hoop dat alle geruchten de kop in waren gedrukt.

Het is volgens de Europese Commissie nog niet duidelijk of de besmetting heeft plaatsgevonden bij de productie van de komkommers of tijdens het transport. Het hele traject wordt onderzocht. Brussel ziet geen reden om een algemeen verbod op het vervoer van Spaanse groenten in te stellen.

Monsters
Intussen zijn bij alle komkommertelers die zijn aangesloten bij verkooporganisatie Kompany monsters genomen om de komkommers te controleren op besmetting met de EHEC-bacterie. Dat heeft Kompany vandaag bekendgemaakt.

De uitslag van deze analyses wordt morgenochtend verwacht. Het onderzoek wordt uitgevoerd door een Duits instituut. Volgens een woordvoerder van Kompany zijn er bij 65 telers in Oost-Brabant en Noord-Limburg monsters afgenomen. Volgens minister Schippers zullen afhankelijk van de resultaten vervolgacties ondernomen worden.

Hygiëne
Bij alle bedrijven die zijn aangesloten bij Kompany worden hygiëne- en risicoanalyses uitgevoerd conform de officiële hygiënecode, die is opgesteld door het Productschap Tuinbouw. De telers maken verder geen gebruik van organische- of dierlijke meststoffen. Op naleving van de regels vinden tweejaarlijkse en steekproefsgewijze controles plaats. Verkooporganisatie Kompany is een samenwerkingsverband van komkommertelers die lid zijn van de coöperaties Komosa, BGB, Zon Fruit & Vegetables en Sun Quality.

Aantal besmettingen afgenomen
In de Duitse stad Hamburg is het aantal nieuwe en verdachte besmettingsgevallen met de bacterie EHEC in het weekeinde overigens afgenomen vergeleken met de dagen ervoor. Dat maakte de senator belast met gezondheidszorg in de stadstaat, Cornelia Prüfer-Storcks bekend.

Zowel het aantal gemelde EHEC-besmettingen als het aantal HUS-gevallen (personen die ernstige nierproblemen ontwikkelen), stijgt niet meer zo snel. 'Ik hoop zeer dat dit een indicatie is dat het hoogtepunt van de ziektegolf voorbij is', aldus een verklaring van de bewindsvrouw.

De noordelijke havenstad is zwaargetroffen door de ziekte. In Hamburg werden tot vandaag 488 EHEC-infecties respectievelijk verdachte EHEC-gevallen geregistreerd. Zaterdag stond dat cijfer op 467. In ziekenhuizen liggen 94 mensen met HUS of personen van wie wordt gedacht dat ze HUS hebben.

Nieuwe gevallen
De autoriteiten in de Zuid-Duitse stad München hebben vandaag laten weten dat er drie nieuwe gevallen van HUS zijn geconstateerd. Het zijn allemaal vrouwen. Vorige week waren in de hoofdstad van de deelstaat Beieren twee HUS-gevallen bevestigd.

In de noordelijke deelstaat Mecklenburg-Vorpommern is een 87-jarige vrouw overleden die met de EHEC-bacterie was besmet. Zij is de eerste die in dat deel van Duitsland daaraan is gestorven. Het totale dodental door de EHEC-infectie staat nu op twaalf.

Horeca
Rauwkost is niet meer in trek in Duitse restaurants en kantines. Met de toename van het aantal EHEC-besmettingen zijn de mensen voorzichtiger geworden, zegt de Duitse horecavereniging Dehoga. 'Er is de afgelopen dagen een duidelijke verandering in de vraag', aldus de organisatie. Enkele horecazaken reageren daar volgens Dehoga op door salades van de kaart te schrappen.

Dat geldt ook voor cateraars, vooral de zaken die leveren aan kinderdagverblijven en ziekenhuizen. Een deel daarvan biedt geen rauwkost meer aan. In enkele kantines zijn de saladebars verdwenen, aldus woordvoerster Stefanie Heckel van Dehoga.
Voor restaurants die zich vooral richten op gezond eten, zoals saladbars, is de EHEC-uitbraak 'tragisch', aldus Heckel.

Microscopische foto's van de EHEC-bacterie, beschikbaar gesteld door het Helmholtz-Zentrum für Infektionsforschung. Beeld AFP
Beeld AFP
Beeld AFP
De besmetting met de EHEC-bacterie zou vooral afkomstig zijn van komkommers en rauwkost. Beeld AFP
Duitse consumenten kopen (veel) minder komkommers, sla en tomaten. Beeld AFP
Beeld getty
De EHEC-bacterie betekent ook een ramp voor komkommertelers. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden