Duiksport verstoort leven op koraalrif beperkt

Vissen raken gewend aan duikers, maar niet helemaal. Op plekken waar gewoonlijk veel belangstellenden rondzwemmen verstoren duikers het gedrag van vissen minder dan op plaatsen waar zelden of nooit wordt gedoken. Toch gaan ook vissen op drukbezochte duikplekken zich anders gedragen als ze in gezelschap van mensen verkeren.

Duiker voert vissen in een Japans aquarium. Beeld EPA

Dat concluderen wetenschappers na onderzoek bij koraalriffen in de Caribische Zee. De onderzoekers vergeleken bij de Baai-eilanden voor de kust van Honduras het doen en laten van vissen op een geliefde duikplek (Utila) met dat van vissen bij een rif in beschermd natuurgebied waar gewoonlijk geen duikers komen (Cayos Cochinos Marine Protected Area).

Ze keken naar een kenmerkend gedragspatroon: het schoonmaken van de ene vis door de andere. Zogeheten poetsvissen helpen andere vissen door restanten dode huid en parasieten te verwijderen van mond, kieuwen en schubben. De ene vis krijgt voedsel binnen, de andere wordt gereinigd en blijft gezond. Een samenspel tot wederzijds voordeel.

De onderzoekers registreerden met eigen waarneming en met camera's in welke mate en hoe lang deze samenwerking wordt verstoord als er duikers verschijnen. Bij het koraalrif waar gewoonlijk niet wordt gedoken bleken duikers deze werkzaamheden vaker en langduriger te ontregelen dan bij het drukbezochte rif. Dat geeft volgens de onderzoekers aan dat vissen op populaire duikplekken gewend raken aan menselijk bezoek.

Als op de drukke duikplek een duiker verscheen werd de helft van de schoonmaakbeurten weliswaar onderbroken, maar hervatten de poetsvissen na vertrek van de duiker hun werk betrekkelijk snel. Bij het 'stille' rif stopten vrijwel alle poetsvissen en duurde het langer voordat ze - zonder pottenkijkers - weer aan de slag gingen.

'Volledige gewenning van alle soorten vissen die bij het rif leven, is bij Utila niet tot stand gekomen', zeggen de onderzoekers in PLOS ONE. 'De aanwezigheid van duikers heeft invloed op het functioneren van het ecosysteem. Dat effect is minder sterk op plaatsen waar duikers regelmatig aanwezig zijn.'

Koraalrifecoloog Erik Meesters van IMARES Wageningen UR is niet onder de indruk van de studie. 'Natuurlijk gaan vissen iets anders doen als er een duiker aankomt. Hoe erg is dat? De koraalriffen hebben veel meer te lijden van klimaatverandering en overbevissing.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.