Droogte droeg bij aan oorlog in Syrië

Na mislukte oogsten trokken boerengezinnen naar de steden, waar zij verkommerden en in opstand kwamen.

De Syrische dam Bassel Al-Assad in 2001, toen Syrië juist water aan Jordanië leverde om het land van zijn droogteprobleem af te helpen. Beeld anp

Droogte heeft bijgedragen aan het uitbreken van de volksopstand in Syrië, die uitmondde in oorlog. Door droogte mislukten oogsten en ontstond een massale trek naar steden, waar werkloosheid, corruptie en falend overheidsbeleid een explosieve mix vormden. Die kwam tot ontlading bij de revolte tegen president Assad.

Syrië werd tussen 2007 en 2010 getroffen door de ernstigste droogte ooit in dat land gemeten, stellen Amerikaanse onderzoekers in het tijdschrift PNAS. Dit had tot gevolg dat de landbouwproductie in het noorden van het land, traditioneel de graanschuur van Syrië, instortte. Werkloos geworden boeren trokken met hun gezinnen naar de steden, waar de bevolkingsdruk al groot was door de komst van Irakezen die waren gevlucht voor de oorlog in hun land.

Het regime van Assad deed volgens de onderzoekers weinig of niets om de situatie in de overbevolkte stadswijken te verbeteren. Armoede, werkloosheid en misdaad voedden de onvrede over het bewind in Damascus. De onrust kwam tot uitbarsting in het voorjaar van 2011. Het verzet tegen Assad was het begin van de bloedige oorlog die inmiddels meer dan 200 duizend mensen het leven heeft gekost en miljoenen Syriërs op de vlucht heeft gejaagd.

De onderzoekers van de University of California en de Columbia University melden op basis van eigen onderzoek en eerdere studies dat in de zogeheten Vruchtbare Halve Maan, die bestaat uit Syrië en delen van Egypte, Turkije, Irak en Iran, sinds 1900 de gemiddelde temperatuur met 1 tot 1,2 graden Celsius is gestegen. De neerslag nam af met 10 procent. Ze schrijven dit toe aan de door de mens veroorzaakte opwarming van de aarde. Die maakt volgens de onderzoekers de kans op perioden van extreme droogte zoals die tussen 2007 en 2010 ruim twee keer zo groot.

De sterke bevolkingsgroei van de afgelopen decennia, het bevorderen van (export)gewassen die veel water gebruiken (katoen) en het uitputten van de grondwatervoorraden hebben Syrië extra kwetsbaar gemaakt voor de gevolgen van droogte.

Een van de auteurs, klimaatonderzoeker Richard Seager, onderstreept dat zij niet beweren dat droogte de oorlog heeft veroorzaakt. Veel elementen speelden een rol, de droogte kwam erbij en hielp bij het uitbreken van het conflict, aldus Seager.

Peter Gleick van het Pacific Institute in Oakland, die zelf ook onderzoek deed naar klimaatverandering en de Syrische oorlog, sluit zich aan bij de bevindingen van Seager c.s. Ook hij benadrukt dat er geen sprake is van een oorzakelijk verband, maar van beïnvloeding. 'We zeggen niet dat klimaatverandering die gebeurtenissen heeft veroorzaakt. Het conflict in Syrië is een historisch, religieus, ideologisch en economisch conflict - het gevolg van veel factoren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.