Draait Apple mediabedrijven de nek om met adblock?

Zorg of zegen, het is maar net hoe je ernaar kijkt. Advertentie-blokkers op internet zijn meestal fijn voor de gebruiker, maar straks wellicht de doodsteek voor mediabedrijven.

Beeld Thinkstock

Reclame is de kurk waarop internet drijft - maar de vraag is hoe lang nog. Want draait Apple de media de nek om? Zulke geluiden klinken nu het bedrijf in de nieuwste software voor zijn iPhone en iPad apps toestaat die advertenties kunnen tegenhouden. Wat schieten consumenten, Apple en mediabedrijven op met advertentie-arme webpagina's?

1 Worden consumenten wijzer van reclamewissers?

Zonder advertenties is het internet een stuk sneller. Het Newyorkse bedrijf Catchpoint Systems maakte gisteren metingen bekend, waaruit blijkt dat websites gemiddeld meer dan drie seconden sneller laden als een bezoeker een reclamewisser gebruikt. De bevindingen worden gestaafd door andere onderzoeken.

Een bijkomend voordeel van advertenties blokkeren is dat internetters minder informatie over zichzelf prijsgeven aan adverteerders. Achter online-reclame zit een hele wereld van bedrijven die het gedrag van de consument in kaart brengen aan de hand van de advertenties. Overigens: ook sommige reclamewissers verzamelen privacy-gevoelige informatie, zo stelt de digitale burgerbeweging Electronic Freedom Frontier (EFF).

Recent onderzoek wijst uit dat wereldwijd al 200 miljoen mensen met reclamewerende software over het web surfen - volgens sommige berekeningen is dat al 1 op de 8 internetters.

Op de langere termijn zou de consument wel eens spijt kunnen krijgen.

Als advertentieblokkers gemeengoed worden, moeten tot dusver gratis websites op zoek naar een ander verdienmodel. Dan zouden ze geld gaan vragen voor hun kostbare content. Vooraanstaande mediabedrijven als de Financial Times, Wall Street Journal en The New York Times doen dit al. Ze geven een bezoeker toegang tot een handvol artikelen per maand, maar wie meer wil lezen moet een abonnement nemen. Het kan zomaar gebeuren dat geliefde websites kopje onder gaan, omdat hun inkomsten wegvallen - een scenario dat dreigt voor websites als Nu.nl die volledig afhankelijk zijn van reclame.

Internetters kunnen een middenweg kiezen. In blokkadesoftware kunnen ze nu al aangeven op welke websites ze wel reclame willen zien. Een advertentieverkoper als Google biedt de optie Adchoice. Daarmee kunnen consumenten aangeven dat ze een specifieke banner wel of niet hebben gezien.

De advertentievrije website van The New York Times. Beeld -

2 Waarom blokkeert Apple reclame?

Afhankelijk van aan wie je het vraagt bevrijdt Apple de internetter van een last, of verwijdert het de kurk waarop internet drijft: advertenties. Reclame is een van de grootste ergernissen van de internetter. Websites worden trager en grote banners dekken secondenlang de content af die hij wél wil zien. Nog vervelender zijn reclame-uitingen die internetters dagen- of wekenlang blijven achtervolgen, en helemaal als het om producten gaat waaraan hij aanstoot neemt.

Opvallend in alle rumoer rond de 'reclamekillers' is dat Apple het nergens letterlijk over advertenties heeft. Wat Apple in juni wel aankondigde zijn content blockers, stukjes software waarmee programmeurs onderdelen van een webpagina kunnen laten verdwijnen als de gebruiker die opent in de Safari-webbrowser (en alleen daarin). Apple wil eigenlijk af van webpagina's op een iPhone, omdat dat die geen optimale ervaring bieden. De toekomst is aan de apps.

Nieuw is deze koers niet, softwaremakers konden 'content blokkeren' al toepassen in Safari voor de Mac. Nieuw is dat de contentblokkade sinds vandaag ook werkt in iOS 9, de softwaremotor van de iPhone, iPad en iPod. Dat onder content ook reclame kan vallen, is pas sinds kort duidelijk. Diverse bedrijven hebben apps klaargestoomd waarmee een iPhone-bezitter volautomatisch advertenties kan verbannen en niet op een enkele website, maar op alle webpagina's.

De content blockers zijn Apple op felle kritiek komen te staan. Want, is het argument, aan de ene kant berooft het bedrijf met name nieuwsmedia op internet van reclame-inkomsten, terwijl het aan de andere kant diezelfde partijen uitnodigt artikelen te leveren voor een nieuwe Nieuws-app die in iOS 9 zit. Apple Nieuws is een kiosk die de beste content van internet bundelt. Apple heeft al enkele grote kranten, tijdschriften en nieuwssites gestrikt.

Gaat Apple reclame in de Nieuws-app toestaan én/of blokkeren?

Beeld anp

3 Hoe denken mediabedrijven over advertentieblokkers?

Die doen het in hun broek, zacht gezegd. Voor het leeuwendeel van de websites is reclame de enige manier waarop ze geld verdienen, voor veel kranten en tijdschriften is het een aanvullende bron van inkomsten die niet eens de kosten van hun virtuele filialen dekt. Er staat een serieus bedrag op het spel: vorig jaar gaf Nederland 1.340 miljoen euro uit aan internetreclame, tegen 961 miljoen aan tv-spotjes en 408 miljoen aan advertenties in kranten.

Nieuw is deze kopzorg niet. Reclamewissers bestaan al een poosje, voor webbrowsers op de pc. Directeur Christian van Thillo van De Persgroep onthulde vorige week tegen de NOS dat op de websites van het bedrijf rond de 15 procent van de advertenties wordt geblokkeerd. 'Op dit moment is onze online-omzet nog maar 10 tot 15 procent van het totaal. Maar het zou de doodsteek zijn voor onze toekomst.' Bijkomend probleem: adverteerders kunnen online exact achterhalen hoeveel mensen een advertentie zien, in tegenstelling tot televisie en krant, waar het bereik van reclame veel minder goed te meten is.

Wat kunnen websites doen tegen bezoekers met een advertentieblokker? Er zijn sites die deze groep botweg de toegang ontzeggen. Anderen, zoals de technologiespecialist Tweakers.net, laten een banner zien waarin ze een beroep doen op de internetter om de reclamewisser uit te zetten. DPG-baas Van Thillo dreigde in het NOS-interview met rechtszaken. 'Als het eigendomsrecht niet meer wordt gerespecteerd, hebben we echt een probleem.' Juristen geven deze aanpak weinig kans. Er is ook geen wet die consumenten verbiedt tv-reclame weg te zappen. Eerder dit jaar oordeelden Duitse rechters tot twee keer toe dat 'adblockers' niet verboden zijn. Misschien kunnen mediabedrijven investeren in de startup Sourcepoint die middelen ontwikkelt die reclamewissers onschadelijk maakt.

Directeur Christian van Thillo van De Persgroep. Beeld anp

Reclame blokkeren doe je zó

Een advertentievrij internet is zalig, kunnen we na een jaar surfen met AdBlock vaststellen. Weg zijn de schreeuwende en wild knipperende banners, skyscrapers (verticale reclamezuilen) en interstitials (pagina's met advertentie die je verplicht moet bekijken voor de gewenste webpagina zich laat zien). Het was schrikken, toen we voor dit artikel de advertentieblokker uitschakelden. Een vloed aan reclame golfde over het computerscherm.

Software installeren die advertenties tegenhoudt is zo gepiept. In de meeste gevallen leiden een paar muisklikken naar webpagina's zonder banners en andere reclameboodschappen.

Sommige programma's verhinderen ook dat websites een gebruiker volgen op internet, terwijl hij van website naar website huppelt.

Waarom gaat advertenties blokkeren zo eenvoudig? Reclame op internet gebeurt volautomatisch. Het is in handen van enkele grote advertentiebemiddelaars zoals DoubleClick, een dochter van Google die elke dag anderhalf miljard advertenties plaatst.

Voor pc's en Macs: de bekendste reclamewisser heet AdBlock,verkrijgbaar voor Firefox, Chrome, Safari en Opera, maar niet voor Internet Explorer. De Microsoft-browser wordt wel bediend met Adblock Plus, die alleen zijn naam deelt met AdBlock. Beide programma's houden ook de reclamespotjes tegen die YouTube laat zien voor het begin van een filmpje, maar soms glippen er toch 'gesponsorde boodschappen' op de videodienst door.

Ghostery is een plug-in voor Firefox, Chrome, Safari en Opera, die vooral is bedoeld voor het bewaken van de privacy, maar ook reclame kan blokkeren.

Privacy Badger is een variant op AdBlock Plus, ontwikkeld door de Electronic Frontier Foundation (EFF) in de VS en te downloaden voor alle webbrowsers.

Voor iOS: woensdag waren er al drie reclamewissers te downloaden die geschikt zijn voor iOS 9. Ze heten AdBlock Mobile, Ad-Blocker for Apps en Ad-Blocker Browser (tijdelijk gratis).

Voor Android: van de makers van AdBlock Plus is er de Adblock Browser for Android, Advertentie Detector, Block This! en Ad Clean & Antivirus Security.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden