Klopt dit wel? overuren leraren

Docent op basisschool draait wekelijks 7 overuren – Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: een docent op de basisschool werkt gemiddeld zeven uur per week over.

Beeld Getty

Van wie komt die claim?

Met een eenvoudige ingreep zijn de problemen in het basisonderwijs zo opgelost, suggereerde onderwijsminister Ingrid van Engelshoven vorige week: laat alle leerkrachten op basisscholen een half uur per week langer werken. Een raar idee, reageerde SP-Kamerlid Peter Kwint op Twitter, want gemiddeld maakt een basisschooldocent wekelijks al zeven uur overuren. Met zoveel overuren wordt dat half uurtje extra allang gewerkt, is de implicatie.

Klopt het?

Werken basisschooldocenten inderdaad zeven uur per week over? De woordvoerder van Kwint verwijst ter onderbouwing naar het Werkdrukonderzoek van de Algemene Onderwijsbond (AOb), dat in 2017 verscheen. Daarin staat het inderdaad, op pagina 19 en 20: in het primair onderwijs werkt een docent gemiddeld 6,9 uur per week over.

‘Geen onaardig onderzoek’, zegt hoogleraar werkpsychologie Toon Taris van de Universiteit Utrecht in een reactie. ‘Maar ik zie ook wat problemen en onduidelijkheden.’ Zo deden er weliswaar ruim vierduizend basisschooldocenten mee aan het onderzoek, maar dat waren allemaal AOb-leden. Bovendien vulde slechts 10 procent van de ondervraagden hun uren in. ‘Dat is nogal laag’, zegt Taris. ‘De kans bestaat dat vooral diegenen die geïnteresseerd zijn in dit onderwerp, bijvoorbeeld omdat ze vinden dat hun werkdruk te hoog is, aan het onderzoek hebben meegedaan.’

De kans op vertekening is reëel, zegt ook hoogleraar statistiek Casper Albers van Rijksuniversiteit Groningen. Die kan overigens ook de andere kant op gaan: ‘Misschien dat juist mensen die het niet druk hebben de tijd nemen om die vragenlijst in te vullen.’ Organisatiepsycholoog Fons Naus van de universiteit van Tilburg vult aan: ‘Op basis van deze resultaten weet je nog niet eens of de vakbondsleden allemaal gemiddeld zeven uur overwerken, laat staan dat je iets weet over de rest van de basisschoolleerkrachten.’

Een groter probleem, zeggen de experts, is dat het onderzoek tussen 2015 en 2016 plaatsvond. Dat is al bijna vier jaar geleden. ‘Zonder nieuw onderzoek kan de minister makkelijk zeggen dat het nu vast beter is dan in 2015’, zegt Albers. ‘De oppositie kan makkelijk zeggen dat de problemen zijn gegroeid. Wie van de twee gelijk heeft, valt niet te zeggen, want er is geen nieuw onderzoek geweest sinds die tijd.’

Toch zijn er ook andere aanwijzingen dat basisschoolleerkrachten nog steeds meerdere uren per week overwerken. Zo zeiden vier op de vijf docenten die in 2018 deelnamen aan de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van TNO dat ze geregeld overwerken, gemiddeld zo’n 4 uur per week boven op gemiddeld 27 werkuren.

Eindoordeel

Aanwijzingen dát docenten overwerken zijn er zeker, maar een goede recente studie naar hoeveel uren ze dat doen ontbreekt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden