Dna-test toont herkomst binnen Europa

De genetische verscheidenheid tussen de verschillende bevolkingsgroepen in Europa is klein maar houdt wel duidelijk verband met de geografie. Hoe verder mensen van elkaar wonen, hoe minder ze genetisch verwant zijn....

Dat schrijven onderzoekers van Erasmus MC deze week in het wetenschappelijke tijdschrift Current Biology.

De studie, die regionale genetische verschillen binnen Europa voor het eerst gedetailleerd in kaart brengt, biedt aanknopingspunten voor nieuwe forensische tests voor de geografische herkomst van onbekende personen.

De onderzoekers bekeken het dna van zo’n 2500 Europeanen uit 23 subpopulaties in twintig landen, van Ierland tot Griekenland en Spanje tot Finland. Het is het grootste Europa-brede populatiegenetische onderzoek tot nu toe.

De dna-monsters werden geanalyseerd met bestaande genotyping-chips. Die checken op zogenaamde autosomale merkers. Dit zijn niet-seksespecifieke snp’s - kleine verschillen in de basenvolgorde van het dna die zich dus niet op de geslachtschromosomen bevinden. Het gaat om 300 duizend merkers.

Het onderzoek wijst uit dat de verschillen tussen de subpopulaties in de Europese genenpool klein zijn. De verschillen die er zijn, correleren echter duidelijk met geografische afstand. De genetische verschillen tussen Nederland en Duitsland zijn kleiner dan die tussen Italië en Zweden. Finland ligt het verst weg.

De resultaten stroken volgens de onderzoekers met de bestaande hypothesen over de populatiegenetische geschiedenis van Europa, bijvoorbeeld met een prehistorische expansie van vroege Europeanen van zuid naar noord en een grotere effectieve bevolkingsgrootte in Zuid-Europa dan in Noord-Europa.

Een toepassing van het onderzoek en de database is een nieuwe forensische dna-test die ontwikkeld wordt onder leiding van Manfred Kayser van Erasmus MC, in samenwerking met het Nederlands Forensisch Instituut (NFI).

Met de test kan aan de hand van lichaamsmateriaal van een onbekende persoon of een dna-spoor op een plaats delict worden bepaald uit welke Europese regio de bron afkomstig is.

De test wordt verder ontwikkeld (onder meer door het terugbrengen van het minimum aantal benodigde merkers) zodat hij ook bruikbaar is bij relatief weinig en zwaar beschadigd dna.

Het via dna achterhalen van iemands geografische herkomst kan al langer, maar dan gaat het voornamelijk om grove indicaties als het continent van herkomst.

Een specifiek regionale herkomst binnen Europa vaststellen kon tot nu toe alleen met een Y-chromosoomtest, en is dus niet mogelijk voor vrouwen. Bovendien is een gemengd-regionale herkomst er niet mee te herleiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden