Dna-spoor kan oogkleur verraden

Rotterdamse onderzoekers hebben een methode ontwikkeld om op basis van dna met meer dan 90 procent zekerheid de oogkleur te voorspellen....

‘Het is voor het eerst dat via dna-onderzoek een complexe erfelijke eigenschap is voorspeld’, zegt onderzoeksleider Manfred Kayser. Oogkleur is zo’n complexe eigenschap omdat het door meer dan één gen wordt bepaald. Oogkleurvariatie komt overigens alleen voor bij mensen van Europese afkomst.

De Rotterdammers screenden ruim 6.000 dna-monsters op zogenaamde snp’s, ‘drukfoutjes’ in het dna. Deze in totaal 37 snp’s, op acht genen, bestrijken alle bekende genetische varianten met een statistisch relevante link met oogkleur.

De monsters waren afkomstig van de ‘Rotterdam Studie’, een langlopende bevolkingsstudie onder Rotterdammers van Nederlandse afkomst uit de wijk Ommoord. Van de 6.000 deelnemers had 68 procent blauwe, 23 procent bruine ogen. De rest had een ‘intermediaire’ oogkleur als grijs of groen.

Zes dna-kenmerken bleken voldoende om bruine ogen met 93 procent, blauwe ogen met 91 procent precisie te kunnen voorspellen. Intermedaire kleuren blijken wat minder goed voorspelbaar.

Op termijn kan het onderzoek een forensische test opleveren voor het opsporen van onbekende personen, zegt Kayser. ‘Bij een eerdere test was de accuratesse 80 procent. Nu, met ruim 90 procent, wordt het interessant.’ Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) denkt de nieuwe methode ‘binnen een jaar’ te kunnen toepassen.

Probleem is nog wel, zegt Kayser, dat je om op basis van een dna-spoor de oogkleur goed te kunnen voorspellen, moet weten of de persoon in kwestie van Europese afkomst is. Daarvoor bestaan etniciteits (dna-) tests, al zijn die nog niet perfect.

Een toekomstige oogkleurtest zal volgens Kayser bovendien alleen in de opsporing kunnen worden gebruikt (om het aantal verdachten te verminderen), nooit in de rechtszaal. ‘Met oogkleur identificeer je groepen, geen individuen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden