Dit is waarom we opeens geen Huawei-telefoons meer mogen gebruiken van de FBI

Telefoons en andere apparatuur van de Chinese fabrikanten Huawei en ZTE zijn niet te vertrouwen, stellen Amerikaanse geheime diensten deze dagen plotseling in koor. Wat is er aan de hand?

Beeld epa

Niet eerder hebben Amerikaanse diensten zo eensluidend en zo expliciet een negatief koopadvies gegeven over apparatuur van Huawei en ZTE. De directeuren van onder andere de FBI, CIA en de NSA deden dat deze week in een door de Senaat georganiseerde hoorzitting. FBI-directeur Chris Wray zei volgens CNBC 'zeer bezorgd' te zijn over de risico's van een telecombedrijf dat banden heeft 'met een buitenlandse regering die onze waarden niet deelt'.

De angst is dat Chinese bedrijven onder druk van de Chinese overheid achterdeurtjes in hun apparatuur inbouwen die China's geheime diensten in staat te stellen om te spioneren.

Waar komt die angst ineens vandaan?

'Ineens' is niet het goede woord: Huawei is de afgelopen jaren een zeer belangrijke speler op de telecommarkt geworden. Wereldwijd strijdt het met Apple om de nummer-twee-positie bij de verkoop van mobieltjes, achter koploper Samsung. Dat niet alleen: het bedrijf is in de hele telecomketen groot: van mobieltjes en routers tot de aanleg van complete netwerken.

Met de stijgende marktaandelen groeide ook de achterdocht. Niet alleen in de Verenigde Staten trouwens, ook in Nederland. Zo werden jaren geleden al vragen gesteld in de Tweede Kamer over de vermeende connecties van Huawei met het Chinese leger. Daar bleef het uiteindelijk bij.

In de Verenigde Staten heeft Huawei het een stuk lastiger. Het concern leek onlangs eindelijk een flinke voet tussen de deur te krijgen, maar een deal met telecomconcern AT&T voor het verkopen van zijn nieuwe topmodel Mate 10 Pro werd op het laatste moment afgezegd, naar verluidt onder politieke druk.

Topman Richard Yu in januari op de CES in Las Vegas bij de presentatie van de Mate 10 Pro Beeld reuters

Vier vragen na de Amerikaanse waarschuwing

Is het wantrouwen terecht?

Moeilijk te zeggen, antwoordt Frank Groenewegen, beveiligingsonderzoeker van Fox-IT. 'Het is enorm lastig uit te sluiten dat een bedrijf als Huawei achterdeurtjes inbouwt. Dat kan in de software, maar ze kunnen dat zelfs op chip-niveau doen. Het is bijna niet te onderzoeken. Het is namelijk niet ondenkbaar dat er maar één router wordt aangepast terwijl de rest gewoon functioneert. Daarvan hoeft overigens de top van het bedrijf niet eens op de hoogte te zijn.' Maar, benadrukt Groenewegen, bewijs dat Huawei dit daadwerkelijk doet, is nooit geleverd. Uiteindelijk gaat het dus om vertrouwen. 'De belangen zijn groot, dus het ligt voor de hand dat het gebeurt. Bovendien weten we uit de Snowden-documenten dat de Amerikaanse diensten dit soort dingen ook doen. Het punt is dus: welke landen willen we in het westen toelaten op onze kritieke infrastructuur? Willen we als Westerse samenleving het risico nemen dat de Chinezen meekijken? Als ik met een mes op de keel de keus moet maken, heb ik liever dat een westerse dienst meekijkt.' Een vergelijkbare discussie speelde de afgelopen tijd bij het Russische beveiligingsbedrijf Kaspersky.

Dus iedereen koekeloert mee?

Niet per definitie, maar het is niet uit te sluiten. Diensten hebben een groot arsenaal aan mogelijkheden tot hun beschikking om burgers af te luisteren. Dat kan op alle mogelijke niveaus gebeuren: zowel via softwarelekken als via hardwarematige aanpassingen. Voor de Amerikaanse diensten is het simpel: apparatuur uit China vormt in hun ogen een te groot risico. In China zal men met dezelfde ogen naar netwerkapparatuur van bijvoorbeeld het Amerikaanse Cisco kijken.

En wat zegt Huawei?

Huawei zegt in een reactie op de uitspraken van de diensten dat het op de hoogte is van de inspanningen van de Amerikaanse overheid om het bedrijf te verhinderen in de VS zaken te doen. Ook zegt het dat het veiligheidsrisico niet groter is dan bij ieder ander ict-bedrijf. Vorige maand fulmineerde Huawei-topman Richard Yu tijdens een speech op techbeurs CES ook al over de tegenwerking. De beslissing van AT&T om toch niet de Huawei Mate 10 op de markt te brengen zou volgens hem heel slecht zijn voor de keuzevrijheid van de consument.

Komen ze daarmee weg?

Vermoedelijk niet: het zaadje van het wantrouwen is geplant. Net als bij Kaspersky zal de discussie over de veiligheid van telecomproducten van grote Chinese bedrijven gewoon doorgaan. Huawei kan zich hier lastig tegen verdedigen, want concrete aantijgingen over specifieke achterdeuren zijn er niet. Het blijft bij algemeen geformuleerde vermoedens. Meer openheid en transparantie - bijvoorbeeld door broncodes vrij te geven - zullen hooguit gedeeltelijk helpen, denkt Groenewegen. Sterker nog: in de VS wordt momenteel aan een wetsvoorstel gewerkt dat overheidswerknemers verbiedt om telefoons van Huawei en ZTE te gebruiken.

Meer over Huawei

Telefoonconcern Huawei is de grootste Chinese investeerder in Europa. Ook in Nederland zit het bedrijf in de hele telecomketen. Maar er is altijd de argwaan. Zijn er banden met het Chinese leger? Weet Peking nu wat wij zeggen? Bestuursvoorzitter Wonder Wang van Huawei Nederland drie jaar geleden tegenover de Volkskrant: 'Voor vertrouwen winnen bestaat geen shortcut.' (+)

In Groningen wordt hard gewerkt aan de volgende generatie mobiel internet: 5G. Huawei is een van de bedrijven die bij de aanleg betrokken zijn. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.