de week in wetenschap pulpnieuws

Dit artikel over clickbait geloof je nooit!

Vrouw bevalt in één keer van elf baby’s?

Nederlanders delen en liken massaal pulpnieuws, bleek deze week uit Leids onderzoek. Waarom werkt hun clickbait zo verslavend?

Vrouw bevalt in één keer van elf baby’s. Heftige beelden: edelherten in Oostvaardersplassen worden met bommen afgeslacht. De 25 meest bizarre slaaphoudingen van katten.

Wie wel eens op internet vertoeft, herkent dit soort koppen meteen. Deze week presenteerde de Universiteit Leiden onderzoek waaruit blijkt hoe groot pulpnieuwssites als Ongelooflijk, Trendnieuws en Viraal Vandaag zijn. Op Facebook oogsten hun berichten meer likes en reacties van Nederlanders dan de producties van bijvoorbeeld de NOS of de Volkskrant. Meer dan 5 miljoen Nederlandse Facebookgebruikers hebben wel eens een post van een pulpnieuwssite op Facebook geliket en gedeeld, aldus de onderzoekers.

Pulpnieuws gaat vrijwel altijd vergezeld van een clickbait-kop. Volgens de Van Dale is clickbait een ‘lokkertje om gebruikers te laten klikken op een link’, maar die definitie is me te breed. Élke krantenkop moet lezers lokken, maar om nou elke krantenkop als clickbait af te doen.

De definitie van The New York Times bevalt me beter: clickbait is een kop waarbij de lezer zich aan het einde van het artikel bedrogen voelt.

Vrouw bevalt in één keer van elf baby’s? Blijkt na onderzoek een broodje aap te zijn dat om de zoveel tijd weer viraal gaat op internet. Het pulpbericht gaat meestal vergezeld van een foto met een artsenteam dat glimlachend poseert voor een tafel met zogenaamd die elf baby’s van die ene moeder. In werkelijkheid is het een foto van The Times of India, waarbij een artsenteam viert dat er op één dag elf ivf-baby’s zijn geboren.

De edelherten die in de Oostvaardersplassen ‘met bommen’ worden afgeslacht? Linkt door naar een tekstje en een filmpje van het satirische Lucky TV.

Maar toch: als álle koppen van pulpnieuwssites zo teleur zouden stellen, dan zou de formule snel genoeg uitgewerkt zijn. Dan wordt zo’n site een soort gokkast die nooit geld uitkeert. De kracht van de sites schuilt er in dat er soms wél een beloning volgt. Na 99 teleurstellingen komt dan toch die ene shot dopamine, dat korte lekkere stootje  in het brein, dat net genoeg energie geeft om je later weer door 99 volgende teleurstellingen te klikken op zoek naar een nieuwe beloning. 

Die 25 meest bizarre slaaphoudingen van katten? Daar kunt u met een gerust hart op klikken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.