Dik Kwekkeboom was baanbrekend in neuro-endocrien tumoronderzoek

Dik Kwekkeboom was een vooraanstaand specialist in de bestrijding van neuro-endocriene tumoren. Een van zijn patiënten was Steve Jobs.

Dik Kwekkeboom. Beeld
Dik Kwekkeboom.Beeld

Wat hij zelf altijd geheim had gehouden maar bij zijn dood uitlekte, was dat Dik Kwekkeboom een van de behandelende artsen is geweest van de in 2011 overleden Apple-topman Steve Jobs.

De nucleair geneeskundige van het Erasmus Medisch Centrum was specialist in neuro-endocriene tumoren - tumoren waarvan de cel niet van een bepaald orgaan afkomstig is en die daardoor vaak pas laat worden ontdekt.

Voor deze uitgezaaide zeldzame tumoren zijn operaties, bestralingen en chemo meestal geen optie. Een alternatief is een radioactieve vorm van lutetium die inwendig in de tumor zijn dodelijke stralingswerk doet. In totaal behandelde Kwekkeboom meer dan duizend patiënten van over de gehele wereld hiermee. 'In januari is voor het eerst knalhard komen vast te staan dat deze therapie effectief is', zegt zijn collega bij het Erasmus MC, hoogleraar Wouter de Herder.

Kwekkeboom was op 1 december 2015 tot hoogleraar benoemd. Vlak daarna kreeg hij last van lichte verlammingsverschijnselen. Aanvankelijk werd gedacht aan een hernia. Uiteindelijk bleek het een ongeneeslijke ziekte te zijn. Kwekkeboom overleed op 8 maart.

Nucleaire geneeskunde

Dik Kwekkeboom werd geboren in een gezin van vijf kinderen in het Zeeuwse Goes. Zijn vader was belastinginspecteur, die later overgeplaatst zou worden naar Zutphen. Hier groeide Dik op.

Zijn moeder overleed aan kanker, wat zeker heeft meegespeeld in het besluit van de kinderen voor een baan in de geneeskunde te kiezen (een broer werd huisarts, een zus verpleegkundige). Dik schopte het tot specialist. Na zijn studie geneeskunde ging hij werken bij de afdeling interne geneeskunde van het toenmalige Dijkzigt Ziekenhuis in Rotterdam. In 1989 voltooide hij zijn promotieonderzoek en besloot zich te specialiseren in nucleaire geneeskunde waarvan hij de opleiding in 1998 voltooide.

Daarna was hij acht jaar staflid en in 2006 werd hij opleider. Behalve met onderzoek hield hij zich binnen de patiëntenzorg ook bezig met de diagnostische kant van de nucleaire geneeskunde. Hij had veel patiënten, die vaak groot vertrouwen in hem hadden.

Baanbrekend onderzoek

Tien jaar geleden beschreef verslaggever Broer Scholtens al het baanbrekende werk van Dik Kwekkeboom in de Volkskrant. 'Endocriene tumoren groeien langzaam, in de alvleesklier, de darmen en soms in de longen. Onder leiding van Kwekkeboom werd een radioactieve isotoop van lutetium gebruikt die niet alleen gammastraling uitzendt, maar ook celdodende bètastraling. Twee vliegen in één klap: de bètastraling doodt tumorcellen. Op een scan is de effectiviteit daarvan in kaart te brengen.' 'Je ziet wat je doet', stelde Kwekkeboom.

Groot voordeel is dat de behandeling weinig bij-effecten heeft. Met de behandeling wist Kwekkeboom nationaal en internationaal een hoogstaande reputatie te verwerven. Bij de helft van de meer dan zeshonderd succesvol behandelde patiënten was de tumor gekrompen, bij eenderde zelfs met meer dan de helft. Bij 30 procent was sprake van stabilisering en stagneerde de tumorgroei. 'Onze therapie is de beste voor dit type uitgezaaide tumoren', zei Kwekkeboom. Veel mensen klopten bij hem aan, onder wie Steve Jobs die met zijn privévliegtuig naar Rotterdam kwam.

Kwekkeboom, die opviel door zijn droge en vaak vlijmscherpe humor, was een groot liefhebber van klassieke muziek. Hij miste nooit het fameuze Gergiev Festival van het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Daarnaast hield hij erg van Russische literatuur.

Zijn partner overleed al in 2008.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden