Nieuws Dierenhandel

Dieren vogelvrij als koopwaar: bijna 20 procent van alle gewervelde landdieren wordt verhandeld

Van alle op het land levende gewervelde dieren wordt bijna een op de vijf soorten verhandeld, zo blijkt uit onderzoek. Dat is aanzienlijk meer dan uit eerdere schattingen naar voren is gekomen. De handel concentreert zich in tropische landen in Azië, Afrika en Zuid-Amerika.

Schubdiermoeder met haar welpje.

In de wereldwijde legale en illegale handel in wilde dieren gaan vele miljarden om. De vraag naar dieren en dierlijke producten groeit snel en lijkt onverzadigbaar. Dieren worden gekocht als huisdier of om hun vlees, huid, hoorn of ivoor. De handel in wild draagt bij aan het gevaar dat soorten uitsterven, schrijven Amerikaanse en Britse wetenschappers in het wetenschappelijk tijdschrift Science. Bedreigde soorten zijn populairder dan niet-bedreigde soorten.

Van de ruim 31 duizend soorten vogels, zoogdieren, amfibieën en reptielen op aarde worden 5.579 soorten verhandeld. Dat komt neer op 18 procent van de gewervelde landdieren. Volgens de auteurs liggen hun cijfers 40 tot 60 procent hoger dan eerdere schattingen. Ze baseren zich op een nieuwe analyse van gegevens van Cites (de VN-conventie voor de internationale handel in bedreigde soorten) en van de internationale natuurorganisatie IUCN.

Aansprekende dieren als tijgers, olifanten en neushoorns maken slechts een klein deel uit van de wereldwijde handel in dieren en dierproducten. Van alle ruim 10 duizend vogelsoorten in de wereld wordt 23 procent verhandeld. Bij zoogdieren gaat het om 27 procent. Van de soorten reptielen en amfibieën wordt wereldwijd 12 en 9 procent verhandeld.

Statussymbool

Dieren worden over de hele wereld aan de man gebracht, maar de handel concentreert zich in Zuidoost-Azië, Zuid-Amerika en Centraal- en Zuidoost-Afrika. Amfibieën en reptielen zijn vooral in trek als hobbydier. Vogels zijn niet alleen gewild als huisdier, ook als jachttrofee of om te worden gegeten. Veren en andere delen worden gebruikt voor kleding, religieuze rituelen of medische doeleinden. Zoogdieren worden meestal in delen verhandeld.

Culturele voorkeuren bepalen in hoge mate de vraag. Zo bestaat in Zuidoost-Azië belangstelling voor het vlees en de schubben van schubdieren, die in traditionele medicijnen worden verwerkt. Daardoor zijn de aantallen van deze mierenetende zoogdieren in twintig jaar sterk afgenomen. De handel in helmneushoornvogels (Sumatra, Borneo) is gegroeid vanwege de ivoorachtige snavel die in Azië wordt gezien als een statussymbool.

Voor zowel de legale als de illegale handel geldt: hoe zeldzamer een dier, des te groter de vraag en hoger de prijs. Dieren die lijken op soorten die verhandeld worden, kunnen in de toekomst ook doelwit worden van handelaren. De onderzoekers voorspellen op grond van een analyse van de ‘markt’, dat de komende jaren nog eens 3.200 andere diersoorten door de handel met uitsterven zullen worden bedreigd.

Politiek naïef

Bram Büscher, hoogleraar sociologie van ontwikkeling en verandering aan de Wageningen Universiteit, zegt in een reactie dat de schattingen over de omvang van de dierenhandel hem niet verbazen. Hij vindt wel dat de auteurs het gevaar van uitsterven zwaar aanzetten, terwijl ze in hun studie geen onderscheid maken tussen de handel in levende dieren en dierproducten, en tussen legale en illegale handel. ‘Het maakt nogal wat uit of je een dier netjes met een vergunning verkoopt of illegaal in stukken verhandelt.’

De aanbevelingen van de auteurs om de handel aan te pakken noemt Büscher ‘politiek naïef’. Hij vindt het pleidooi om handelaren strenger te straffen, de handel via internet beter in kaart te brengen en te steunen op een VN-programma (REDD) tegen ontbossing te simplistisch. ‘Ze zeggen niets over het onvermogen van veel staten om de handel te reguleren en de weerbarstige realiteit van corruptie, ongelijkheid en dataverzameling in veel tropische landen waar ze zich op richten.’

Lees hier meer over handel in dieren:

Aantal giraffes sterk afgenomen door handel in vlees en huiden.

Natuurbeschermers vrezen Chinese vraag naar ingrediënten van bedreigde dieren. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden