Diederik Stapel: 'Ik had geen stopknop'

Vrienden vroegen de frauderende wetenschapper Diederik Stapel wel eens wat hem tot inkeer kon brengen, wat hem kon doen stoppen met zijn fraude. 'Dat weet ik eigenlijk niet', zegt Stapel in zijn eerste interview sinds de fraude bekend werd en hij uiteindelijk zijn doctorstitel inleverse. 'Ik geloof niet dat ik uit mezelf was opgehouden. Ik had geen stopknop. Mijn hersenen stonden in een bepaalde stand. De boel moest wel exploderen. Er was geen andere optie.'

Diederik Stapel eind vorig jaar, tijdens een door de NOS uitgezonden verklaring over zijn fraude.Beeld ANP, NOS

Eind augustus 2011 meldden collega's van Stapel zich bij de Universiteit van Tilburg met vermoedens dat hij fraudeert. De hoogleraar psychologie werd op non-actief gesteld en leverde in november 2011 zijn titel in. In tenminste 55 van de 130 onderzochte artikelen en in 10 van de 24 onderzochte hoofdstukken in boeken constateerde de commissie-Levelt dat er sprake was van fraude.

In het verhaal van Yudhijit Bhattacharjee, redacteur van Science, vertelt Stapel hoe hij zogenaamd op zoek ging naar data om de fraude te ontkrachten, en tegen zichzelf zei dat het 'gekkenwerk was'. 'Geef het maar op.' Diezelfde dag, in 2011, biechtte hij de fraude op aan zijn vrouw.

Stapel zegt in het verhaal, dat dit weekend in The New York Times stond en vandaag in de Nederlandse vertaling in de Volkskrant is te lezen, veel spijt te hebben van wat hij zijn studenten heeft aangedaan. 'Ik ben van mijn voetstuk gevallen - ik lig op de grond.' (...) 'Ik zit elke week bij de therapeut. Ik haat mezelf.'

Over de reden van de fraude zegt hij: 'Ik was op zoek naar esthetiek, naar schoonheid, niet naar de waarheid.' Hij noemt zijn gedrag een verslaving, en wil vooral weten hoe en waarom hij zo lang zo ver heeft kunnen gaan in zijn fraude. 'Als je je leven fantastisch vindt en er gebeurt ineens iets extreems, dan wordt je hele leven een zak vol mogelijke verklaringen voor hoe het zo ver heeft kunnen komen.'

Vandaag in de Volkskrant: De waarheid volgens Diederik Stapel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden