ColumnPeter Middendorp

Deze week schreef Bert Wagendorp voor het eerst iets dat me een beetje angstig maakte

De columns van Bert Wagendorp zijn altijd opbeurend, maar deze week schreef hij voor het eerst iets dat me een beetje angstig maakte: ‘Ik vind dat iedereen (in principe) over zijn eigen lichaam gaat. Roken, drinken, schransen, be my guest. Althans, tot een van mijn geliefden dringend een ic-bed nodig heeft en die zijn allemaal bezet door zwaarlijvige coronapatiënten. Dat zal zeker ten koste gaan van mijn liberale opvattingen en solidariteit. (…)  Waarom niet de verplichting (bij vrijheid, PM) om verantwoordelijkheid te nemen voor je gezondheid?’

Voor mij geldt Wagendorp als een belangrijke voorvechter van solidariteit, en terecht, want het is ook het enige dat we hebben tegen de onoverzichtelijkheid van alles, maar nu wordt het krap op de ic’s, blijken daar op dit moment vooral zwaarlijvige coronapatiënten te moeten worden verpleegd, en begint hij in het openbaar zijn vertrouwen in solidariteit te verliezen.

Het bezorgde me hetzelfde ongemak als toen twee vrienden, klimaat- en natuurbeschermers van het eerste uur, vertelden dat ze met vakantie naar de Zuidpool zouden gaan – eerst vliegen naar Argentinië en dan met de boot verder naar het laatste ijs. Ik oordeel niet, ik denk niet dat ik een haar beter ben, het is alleen: als het zelfs de voorvechters niet lukt om zich aan de principes te houden, hoeven wij het niet eens meer te proberen en moet de strijd voor die principes als verloren worden beschouwd.

Is zwaarlijvigheid overigens een eigen verantwoordelijkheid? Een keuze, door iedereen vrij te maken? Roepen we voortaan, als het schip vergaat en de reddingssloepen worden te water gelaten, dunne vrouwen en kinderen eerst?

Het is belangrijk dat we ‘verantwoordelijkheid nemen voor onze gezondheid’, maar voor een arts lijkt het me geen handig begrip om keuzes mee te maken. Als je twee mensen met hersenschade hebt, en je hebt maar een revalidatieplek voor één, wie kies je dan, de wielrenner, die zijn gezonde rondjes heeft gefietst, of de mollige roker die door de wielrenner is aangereden?

Overal wordt gesproken over patiënten die de bedden op de ic’s ‘bezet houden’. Ik begrijp dat wel, ik doe het zelf ook, al roept de formulering ook associaties op van handdoeken die in alle vroegte over de ligbedden bij het hotelzwembad zijn gelegd. Maar kun je van duizend of tweeduizend patiënten wel beweren dat ze bijna evenveel ic-bedden ‘bezet houden’? Of zeg je dan eigenlijk: als deze tweeduizend voorkruipers er niet hadden gelegen, was er voor 17 miljoen mensen nog plek geweest.

Alles wat goed gaat, schrijven we toe aan onszelf, en alles wat slecht gaat, aan externe factoren, de omstandigheden, de ander, waardoor alles ook altijd eigen schuld is, maar nooit die van jou. En als iedereen zo denkt, wat iedereen doet, dan kan iedereen dus ook met dezelfde overtuiging beargumenteren waarom hij meer recht heeft op een levensreddende behandeling dan een ander. Te vrezen valt dat we dat ook gaan doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden