nieuws klimaatverandering

Deze ‘streepjescode’ laat in één blik zien dat Nederland steeds heter wordt

Opwarwing van Nederland samengebald in een streepjescode. Links 1901, rechts 2019. Ieder streepje is een jaar. Beeld Karin van der Wiel/KNMI

Dat de aarde opwarmt, en dat de thermometer bij De Bilt tegenwoordig een jaargemiddelde registreert dat zo’n twee graden hoger ligt dan een eeuw geleden: ach, dat is toch bekend? Maar deze kleurtjeskaart, opgesteld door klimaatwetenschapper Karin van der Wiel (KNMI), maakt het allemaal toch net weer wat aanschouwelijker. 

We zien de temperatuur in Nederland uitgedrukt als stapjes van donkerblauw naar donkerrood: de overgang van een jaargemiddelde temperatuur van een graad of 9 rond 1900 tot zo rond de 11 graden per jaar vandaag. Want ieder streepje is een jaar, van 1901 aan de linkerkant tot 2019 helemaal rechts.

Geïnspireerd door de Britse sterrenkundige, klimaatwetenschapper en datavisualisator Ed Hawkins, die twee jaar geleden op het idee kwam de wereldtemperatuur om te zetten in een kleurcode, zodat veel beter te zien is hoe de temperatuur op aarde oploopt. ‘Omdat ik nu eenmaal een liefhebber ben van data, besloot ik zo’n zelfde grafiek te maken voor De Bilt’, vertelt Van der Wiel, die de streepjescode onlangs hertekende met de cijfers van 2019 erbij. ‘Voor de wetenschappelijke analyse zijn grafieken het ultieme middel. Maar voor de communicatie spreekt de overgang van koel blauw naar diep rood veel meer aan.’

In één klap zien we het tot dusver warmste jaar 2014, en het ijzige jaar 1963. Maar vooral de grote lijn valt op: steeds meer rood vanaf de jaren zeventig. Ook voor Van der Wiel zelf biedt de grafiek weer nieuwe inzichten, vertelt ze. ‘Als iemand die geboren is in 1988 zie ik hier bijvoorbeeld in een oogopslag dat ik eigenlijk helemaal geen koude jaren heb meegemaakt. Mijn hele levensloop zit in het rode deel van de grafiek. Wat voor mij normaal is, was dat voor mijn ouders en grootouders niet’, zegt ze.

De les van het decennium, zinkende steden en de klimaatteller

Wat hebben we geleerd in het vorige decennium? In de jaren tien veranderde de opwarming van de aarde van een ietwat abstracte statistiek tot voelbare werkelijkheid. Dit is nog maar het begin, zeggen kenners eenstemmig.

Miljoenen liters zeewater zetten onlangs Venetië onder water. De stad is de strijd tegen de stijgende zeespiegel aan het verliezen. En de Italianen zijn niet de enigen die vechten tegen het toenemende gevaar van overstroming. Bekijk hier welke steden dreigen te verdwijnen onder het water. 

Nederland heeft afgesproken om in 2030 49% minder CO2 uit te stoten dan in 1990. Per inwoner komt dat neer op een vermindering van zo’n 5.000 kilogram per jaar, het gewicht van een olifant. Klik in dit interactieve huis jouw bijdrage bij elkaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden