Deze herfst veel spinnen gespot? Grote kans dat het een kruisspin is

Herfsttijd is spinnenwebbentijd. Bij tellingen zien liefhebbers vooral kruisspinnen. Spinnenkenner Peter van Helsdingen weet waarom brugspinnen en grote trilspinnen daar niet aan kunnen tippen.

Beeld anp

De kruisspin wint voor het vijfde jaar op rij de prijs voor de meest getelde spin in de Nederlandse tuinen. Terecht, zegt spinnenexpert en onderzoeker bij Naturalis, Peter van Helsdingen.

Tijdens de spinnentelling telden de deelnemers 14.500 spinnen. Dit is veel meer dan in vorige jaren, maar het aantal deelnemers aan de telling neemt ook elk jaar toe. Het aantal spinnen per tuin blijft met 30 à 40 de laatste jaren ongeveer gelijk.

Op gepaste afstand van de kruisspin volgt elk jaar de grote trilspin. Dit is een spin die in alle huizen voorkomt, in hoeken van een kamer of achter kasten. De brugspin staat voor het eerst in de topdrie. Deze spinnen leven in de buurt van water en maken hun web vaak voor een lichtbron. Zo vangen ze veel insecten, die op het licht afkomen.

Waarom is uitgerekend de kruisspin zo succesvol in Nederland?

'De kruisspin is niet per se succesvoller dan andere spinnen, maar wel heel opvallend en daarom zien mensen er vaak een. Iedereen kent de kruisspin: groot en met een kruis op de rug. De kruisspin maakt een web op plekken waar mensen komen. Het is een groot web dat grote afstanden overbrugt, zoals bijvoorbeeld tussen een schuur en een hekje. Dit zijn plekken waar je langsloopt, daarom zie je de kruisspin vaak.'

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Hoe herken ik het web van een kruisspin?

'Het is een zogeheten wielweb. De spin zit in het midden. Naar alle kanten lopen spaken. Tussen de spaken loopt een kleverige spiraal.

'Het maken van het web duurt een half uur tot een uur en elke nacht herstellen ze het of maken ze een nieuw web.

'Als jonge spinnen maken zowel mannetjes en vrouwtjes een web. Als de geslachtsorganen van het mannetje ontwikkeld zijn, stopt het met eten en dus ook met het maken van een web. Het gaat op zoek naar een vrouwtje. Volwassen vrouwtjes blijven webben maken, want zij hebben eiwitten uit prooien nodig om eitjes te maken.'

Wat maakt dat web zo goed?

'Het web is groot, sterk, kleverig en voor insecten bijna onzichtbaar, en daardoor komen er veel prooien in terecht. Per web vangt een spin een paar grote en een paar kleine insecten, zoals langpootmuggen, vlinders, vliegen en zelfs andere spinnen. Ze eten alles wat in hun web belandt , tenzij het te groot is of te gevaarlijk, zoals een zoemende bij. De spin pakt de prooi vast met zijn kaken en spuit er gif in, zodat de prooi doodgaat. Daarna brengt hij verteringssappen op de prooi waardoor de verteerbare delen oplossen en de spin die kan opdrinken.

'Het web is ook een plek waar de spin leeft en groeit. Vaak vragen mensen zich af waarom spinnen niet aan hun eigen kleefdraad plakken. Dit komt doordat ze een speciaal laagje op hun poten hebben. Dit is net als de antiaanbaklaag van een koekenpan. Een ei bakt niet aan de pan vast. Spinnenpoten hechten niet aan kleefdruppels.'

Kunnen we thuis of in de tuin nog iets doen om het leven van spinnen te vergemakkelijken?

'Spinnen vinden een gevarieerde tuin het fijnst. Als een tuin alleen gras heeft met een tuinhekje, dan is dat de enige plek waar een spin zijn web kan maken. Een tuin met planten, struiken en bomen biedt meer gelegenheden om een web te maken.

'Overigens maken niet alle spinnen een web. Ongeveer 40 procent jaagt op prooien. Ook die spinnen houden van een gevarieerde tuin. Ze verschuilen zich onder een hoop bladeren, achter een stuk schors, in het gras of onder een bloempot.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden