Deze dino is een kinderorakel

Deze dino weet het antwoord op bijna elke kindervraag. Dankzij supercomputer Watson van IBM, waarop hij is aangesloten. Waarvan is sterrenstof gemaakt?

Beeld Technopagina

Hij kan recepten bedenken, helpen bij het genezen van kanker en onmogelijke quizspelletjes winnen. Watson, de supercomputer van IBM met menselijke trekjes, kan nu ook antwoord geven op het spervuur aan vragen dat jonge kinderen op hun ouders afvuren.

Waarom is de lucht blauw? Waar kom ik vandaan? Waarom is de zee zout? Vertel eens een mop?

Vragen die het ouderlijk gezag tot wanhoop kunnen drijven, Watson draait er zijn hand niet voor om. Dus leek het een logische stap de 'alwetende' computer in te zetten. Maar het duurde tot vorig jaar voordat iemand op dat idee kwam, tijdens een wedstrijd, de IBM Watson Mobile Developer Challenge. De computergigant had de challenge bedacht omdat hij commerciële toepassingen zoekt voor Watson.

Het plan maakte indruk op de jury. De bedenkers, oprichters van het bedrijfje Elemental Path, kregen een week toegang tot Watson om hun ideeën enigszins uit te werken. De resultaten waren zo verbluffend dat ze de hoofdprijs wonnen en samenwerking kregen met IBM. Om het project financieel van de grond te krijgen, werd op Kickstarter een inzamelingsactie begonnen. Er werd 275 duizend dollar binnengehaald, ruim vijf keer het beoogde bedrag.

Het eerste uitvloeisel van de ontwikkeling staat op tafel in het Nederlandse hoofdkantoor van IBM in Amsterdam. De gifgroene vriendelijke dino, waarvan er nu nog maar een bestaat, heeft officieel nog geen naam. Van zichzelf is hij nauwelijks slim. Als hij een vraag krijgt voorgelegd, maakt hij verbinding met het computerplatform van Elemental Path, dat de vraag filtert en doorstuurt naar Watson. Die haalt het antwoord op, dat vervolgens weer naar de dino gestuurd wordt. Die spreekt het uit, in een begrijpelijk zin, soms met een wedervraag, zoals ouders ook zouden doen.

Mommy questions

Alles gebeurt in halve tot enkele seconden. Doordat alle slimme technologie in de cloud zit, heeft het speeltje zelf maar weinig processorkracht nodig, waardoor de kosten beperkt blijven.

Met de komst van speeltjes als deze ontstaat iets wat het internet of toys genoemd kan worden, zegt J.P. Benini, de mede-oprichter van Elemental Path die vorige week op bezoek was in Nederland. Zijn dino degradeert de Furby tot de neanderthaler der slimme speeltjes.

Spelen met de dino is kinderlijk eenvoudig: druk op de knop op zijn buik en vuur je vraag af. Deze knop heeft twee functies: door hem in te drukken wordt de microfoon geactiveerd en houden kinderen hem vanzelf dicht bij hun gezicht, zegt Benini. De kans is daardoor groter dat Dino de vraag goed verstaat. Tweede reden is privacy: hij neemt niks op zolang de knop niet wordt ingedrukt, extra belangrijk bij een speeltje.

Het lijkt eenvoudig de alwetende Watson geschikt te maken als kinderorakel, maar dat is niet zo, zegt Benini. Stemherkenning is nu vooral gebaseerd op volwassenen, domweg omdat bijna alle producten voor hen zijn gemaakt. Kinderen zijn lastiger te verstaan, vanwege de hogere stem, maar ook omdat ze anders formuleren. Bovendien liggen vragen - en vooral de antwoorden - soms gevoelig, bijvoorbeeld als het gaat over religie of seksualiteit. Dat zijn vragen die de ontwikkelaars mommy questions noemen, vragen voor mama. 'Bijvoorbeeld: waar is oma nu?', zegt Benini, als oma is overleden. 'Dan zegt dino: misschien moet je dat aan je ouders vragen.'

Standje Jeopardy

Om kindervragen als deze te kunnen beantwoorden, kon Watson dus niet zomaar op standje-Jeopardy (de Amerikaanse spelquiz die hij won van menselijke medespelers) worden gezet. Er moet per doelgroep een corpus worden ontwikkeld, een taalomgeving waaruit Watson kan putten. Die is voor oncologen anders dan voor topkoks, of voor kinderen.

Het speeltje leert zijn gebruikers kennen, een van de krachtige eigenschappen van Watson. Watson verloor aanvankelijk elke keer bij Jeopardy, zegt Laurent Boes, disruptive technologies strategist bij IBM. En de eerste gerechten die hij bedacht, waren niet te eten. 'Dat is wel begrijpelijk. We probeerden hem smaak bij te brengen zonder dat hij kan proeven.' Dus maakte Watson soms merkwaardige combinaties, zoals tartaar met bosbessen.

Dat komt niet doordat hij dom is, maar doordat de programmeurs Watson maar heel beperkt kunnen vertellen wat de bedoeling is. Hij leert door fouten te maken, wat hem wordt verteld door mensen. Tot hij uiteindelijk beter wordt dan zijn menselijke tegenstrevers.

Hetzelfde gebeurt met de dino. Die leert de naam van het kind, wat zijn favoriete kleur is. Maar ook of het graag over treinen spreekt. Dan zal hij vaker refereren aan treinen, zegt Benini. En hij merkt of een kind goed is in rekenen en past zich daarbij aan. Zo blijft hij interessant.

Cookie Monster

Als hij het antwoord een keer niet weet, krijgt de vraag een 'vlaggetje' en kunnen de ontwikkelaars van Elemental Path kijken wat het antwoord is, zodat het speeltje de volgende keer wel van repliek kan dienen. Voordeel van deze centrale dataverwerking is dat in een keer alle dino's ter wereld de vraag kunnen beantwoorden. Alleen nog niet in het Nederlands. Er zijn voorlopig geen plannen voor een Nederlandse versie.

Ouders tonen zich geprikkeld over de stem van het vriendelijke groene dinootje. Die klinkt alsof hij dagelijks twintig sigaren rookt. De vriendelijkste kwalificatie is nog dat hij lijkt op Cookie Monster. De makers hebben bewust gekozen voor een 'rare' stem. 'Ook bij stemmen bestaat zoiets als de uncanny valley', zegt Benini. Als een robot te veel lijkt op een mens, maar net niet helemaal, dan keren mensen zich ervan af. 'We hebben geëxperimenteerd met echt menselijke stemmen, maar dat voelde plat. Je bent je constant bewust dat je met een machine praat.'

Als de dino soms een vreemde uithaal maakt met zijn stem, is dat nu eerder aandoenlijk, je vergeeft hem meer. En als zijn geluid de kinderen niet bevalt, kunnen ze hem nog altijd vragen of dino zijn stem niet kan veranderen. Benieuwd wat-ie daarop te zeggen heeft.

Het orakelende dinootje komt later dit jaar in de verkoop. Prijzen nog niet bekend. cognitoys.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden