De week in wetenschapTonie Mudde

Derde golf, vierde golf... wanneer is het echt klaar?

Tonie Mudde artikel Beeld de Volkskrant
Tonie Mudde artikelBeeld de Volkskrant

Maar na de vaccinaties, dán kunnen we al die maatregelen toch wel zorgeloos loslaten?

Versoepel eind volgende maand te snel en er kan in juni nog een vierde coronagolf over ons heen rollen, boven op de derde die nu aan het aanzwellen is. Dat blijkt uit nieuwe modelberekeningen die RIVM-topman Jaap van Dissel deze week presenteerde. Hoe hoog een ‘zomergolf’ kan worden? In het ergste geval een stuk hoger dan de ic’s aankunnen. Geen prettig scenario nu we al een jaar snakken naar het einde van de ellende die het virus en de maatregelen ertegen veroorzaken.

Houd de lockdown vol tot 1 juni, wanneer alle zestigplussers zijn gevaccineerd, en de vierde golf blijft volgens de modellen beperkt tot een rimpeling.

Wie ‘houd vol tot 1 juni’ al een ondraaglijke boodschap vindt, moet vooral The Lancet Infectious Diseases niet openslaan. Wetenschappers van Warwick University modelleerden in dit wetenschappelijk tijdschrift wat er gebeurt als je maatregelen snel versoepelt ná de vaccinatiecampagne.

Een flink percentage gevaccineerden – denk aan 95 procent van de tachtigplussers, 85 procent van de 50-79 jarigen, 75 procent van de 18-49 jarigen – kan de beruchte R enorm omlaag brengen. Maar de vaccins beschermen niet 100 procent en het is ook nog spannend in hoeverre gevaccineerden die niet ziek worden het virus toch kunnen doorgeven. Ook na een enorme inentingscampagne zal dat rotvirus blijven rondgaan.

Dat zou niet erg zijn als de R, de hoeveelheid mensen die een geïnfecteerde besmet, onder de 1 blijft, want dan doven de besmettingen uit. Het probleem is alleen, zo becijferen de Britse wetenschappers, dat de R kan blijven steken op zo’n beetje 1,58 als je álle maatregelen loslaat in een flink gevaccineerde bevolking.

Laat de 1,5 meter en de andere maatregelen tegen corona varen en de besmettingen vliegen omhoog. Ook nadat er fors is gevaccineerd. Beeld Getty
Laat de 1,5 meter en de andere maatregelen tegen corona varen en de besmettingen vliegen omhoog. Ook nadat er fors is gevaccineerd.Beeld Getty

Tel daarbij op dat een deel van de bevolking niet gevaccineerd is of toch ziek wordt ondanks de prik en je blijft een risico houden op een flinke toestroom aan patiënten. De wetenschappers rekenden voor Groot-Brittannië uit: gooi direct na de vaccinatiecampagne alle beperkende maatregelen overboord en je krijgt toch weer een stroom aan coronadoden, van ergens tussen de duizend en 177 duizend Britten in een periode van twee jaar, afhankelijk van hoe goed het vaccin beschermt en hoeveel mensen zich laten vaccineren.

Nu hebben dit soort modellen vaak een eenzijdige focus. Lastig kwantificeerbaar leed is er zelden in terug te zien, zoals de pijn van winkeliers, sportfans, theatermakers, studenten en al die andere groepen die al vreselijk lang gekneveld worden door de coronamaatregelen. Bovendien zijn ze een opeenstapeling van aannamen en onzekerheden. Voorspellingen over hoe de pandemie verloopt, hebben dan ook vaak een enorme marge. Alsof je het weer voor 1 januari rond het middaguur voorspelt en zegt ‘5 graden, plus of min 10 graden’. Tegelijkertijd zijn dit soort scenario’s belangrijk voor de gedachtenvorming en de voorbereiding op wat zou kúnnen gebeuren. De conclusie van de onderzoekers van University of Warwick luidt: vaccineren is cruciaal, maar denk niet dat inenten alleen voldoende zal zijn om het coronahoofdstuk om te slaan.

De Britse wetenschappers merken trouwens op dat ze in hun model geen rekening hielden met het ontstaan van virusmutanten die de vaccins weten te omzeilen. Vermoedelijk vonden ze de uitkomsten van hun werk deprimerend genoeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden