INTERVIEWWikipediaan Edo de Roo

De Wikipediaan die een lintje kreeg: ‘Ik kan ook Netflix gaan kijken, maar wat heeft de wereld daaraan?’

Beeld HH - bewerking studio V

Het Nederlands deel van Wikipedia telt inmiddels twee miljoen artikelen. Wikipediaan Edo de Roo ontving een lintje voor zijn duizenden artikelen en verbeteringen. ‘Ik kan ook Netflix gaan kijken, maar dan denk ik: wat heeft de wereld daaraan?’

Altijd al willen doen: iets toevoegen aan Wikipedia. Mijn kleine bijdrage aan een groots project: alle kennis voor iedereen. Ja, je zou zelfs kunnen zeggen, internet zoals internet bedoeld was.

Dus google ik de Slag om Chora, een onderwerp waarover ik eerder schreef voor de krant. Wat tot mijn genoegen ook blijkt uit de bronnenlijst. Ik lees dat de Nederlandse pantserhouwitser veel Afghaanse burgerslachtoffers maakte door vanaf 40 kilometer afstand artilleriegranaten af te vuren. Hmm, die slachtoffers kloppen, maar de afstand lijkt te ver. Op Google Maps trek ik een lijntje vanaf voormalig Kamp Holland tot het gehucht Qal’eh-Ye Ragh, waar veel granaten insloegen: 29,08 km. Ik druk op bewerken rechtsboven op de Wikipediapagina, vul mijn naam en e-mailadres in (hoeft niet) en verander 40 in 30. En verdomd: het is veranderd. Zo simpel is het dus.

Althans, zo lijkt het. Achter de schermen van Wikipedia Nederland belandt mijn aanscherping van ieders kennis in een circuit met volglijsten, beoordelingslijsten en arbitragecommissies dat in stand wordt gehouden door zo’n tweehonderd ervaren vrijwilligers. Ene Tulp8 heet mij welkom en stuurt me door naar een overlegpagina. Daar staan ook tips voor beginners: loop elkaar niet voor de voeten en vermijd bewerkingsoorlogen. Even doorklikken: een bewerkingsoorlog of terugdraaioorlog is een conflictsituatie waarbij een meningsverschil over de inhoud van een pagina niet wordt bijgelegd via constructief overleg, maar beslecht via het herhaaldelijk bruutweg terugdraaien van elkaars wijzigingen. Bewerkingsoorlogen maken meer kapot dan je denkt.

Duizenden artikelen

‘Ik sta elke ochtend om 6 uur op, spring onder de douche en check dan mijn volglijst’, zegt Wikipediaan Edo de Roo, die onlangs een lintje kreeg voor onder meer de duizenden artikelen die hij de afgelopen vijftien jaar schreef voor Wikipedia. Door de week werkt de 52-jarige programmeur op de ict-afdeling van een plantenhandelaar in Boskoop, in het weekeinde verdiept hij zich in de loopbaan van de Griekse tennisster Christina Zachariadou of de ontstaansgeschiedenis van babi pangang. ‘Daar steek ik makkelijk 15 uur per weekend in. Ik kan ook Netflix gaan kijken, maar dan denk ik: wat heeft de wereld daaraan?’ De Roo controleert tevens elke aanvulling in artikelen die hij ooit zelf begon, voegt bronnen toe bij andermans stukken en schrijft scripts die al zo’n 60 miljoen kleine bewerkingen automatisch hebben doorgevoerd. ‘Ik schat dat een nieuw artikel nog dezelfde dag door twintig of dertig wikipedianen wordt gelezen.’

De Nederlandse afdeling van Wikipedia is volgens De Roo een serieus clubje. Op de jaarlijkse bijeenkomst – waar zo’n vijftig vrijwilligers komen opdagen – is de sfeer gemoedelijk. Online discussiëren zij stevig over de kleinste dingen. ‘De belangrijkste artikelen zijn wel gemaakt. In het begin trok ik de koelkast open en stelde vast dat ik de helft van de groentela nog moest worden beschreven. Nu gaan nieuwe artikelen vaak over sporters of politici.’ Eeuwig discussiepunt: wie of wat is ew? – jargon voor encyclopediewaardig. ‘Waar trek je de grens. Bij een medaille? En de knechten uit het wielerpeloton dan?’ De Roo, die ook moderator is geweest – de man die terugdraaioorlogen moet beslechten – behoort tot de rekkelijken. ‘Beter te veel dan te weinig op Wikipedia, zolang de bronnen maar in orde zijn.’

Konijnenhol

Wereldwijd telt Wikipedia 52 miljoen artikelen, waarvan zes miljoen in het Engels en twee miljoen in het Nederlands. Een duik in de website is een duik in het konijnenhol van Alice in Wonderland. Je kunt beginnen bij Lodewijk de Veertiende, maar na een paar keer doorklikken leer je van alles over de lengte van de huzarensnor. Je wilt wat weten over kernfusie en je blijft zitten met de vraag wie de ouders van babysmurf zijn. Wikipedia meldt wereldwijd 26 miljard pageviews per maand en draait op een budget van ruim 100 miljoen euro. De jaarlijkse donatieronde is succesvol; afgelopen jaar kon de stichting weer 18 miljoen euro bijschrijven voor een reserve die moet uitgroeien tot 200 miljoen.

Wikipedia-zoektermen: Van Louis XIV - Dragonnades - Dragonders - Huzaren(snor) - naar Dalí. Beeld Getty - bewerking Studio V

Weinig mensen weten dat Wikipedia begon als een mislukking. (Mede-)oprichter Jimmy Wales (53) uit Alabama stopte in 1996 met zijn baan als optiehandelaar en begon een website voor mannen. Vooral de softpornopagina’s liepen goed. Met het verdiende geld richtte Wales de online-encyclopedie Nupedia op. Als montessorikind, stelt zijn eigen Wikipedia-pagina, las Wales graag urenlang de Encyclopedia Britannica. Het project komt niet van de grond, vooral door het trage en intimiderende proces van peer-review. In 2001 gaven de makers dat principe maar op en begonnen een encyclopedie voor en door iedereen onder de naam Wikipedia. Al na een paar dagen was dat project groter dan Nupedia. Wales ontketende overigens zelf een terugdraaioorlog over de vraag wiens idee dit nou was.

Diverser

‘Het is sowieso een waanzinnig idee’, zegt directeur Sandra Rientjes van Wikimedia Nederland. ‘Alle kennis voor iedereen, door iedereen; zet dat maar eens als voorstel op papier.’ Rientjes ondersteunt met vijf man de Nederlandse Wikipedia vanaf een kantoor in Utrecht. Afgelopen jaren staken zij veel energie in het verhogen van de betrouwbaarheid van Wikipedia – de niet-bestaande Urker Vistaart is een befaamde uitglijer – en in het weren van personen en bedrijven die zichzelf ophemelen. De komende jaren wil Rientjes Wikipedia verbreden, diverser maken. ‘Onze artikelen worden voor 88 procent door mannen geschreven die meer belangstelling hebben voor voetbal en natuur & techniek, dan voor pedagogie of kunst & cultuur.’ 3 procent heeft een migratieachtergrond. Sinds kort organiseert Wikipedia workshops voor vrouwen en afgelopen jaar vertrok een delegatie naar de Nederlandse Antillen om training te geven en mensen enthousiast te maken. ‘We vonden een docent aan de Universiteit van Curaçao die een Wikipedia-artikel in het Papiamento ook wil accepteren als paper. Geweldig!’

Rientjes is blij met het lintje voor een van de wikipedianen. ‘Kennelijk is het een respectabele hobby die je lang kunt blijven doen.’ De gelauwerde Edo ontving wel wat afgunstige opmerkingen van mede-wikipedianen. ‘Maar deze waardering is nuttig voor ons allemaal. Ambtenaren denken bij vrijwilligerswerk eerder aan koffie schenken in een verzorgingshuis dan aan artikelen schrijven voor Wikipedia. Dat is nu bijgesteld.’

Na een week check ik mijn eigen kleine bijdrage aan Wikipedia. Niemand heeft het getal dertig teruggedraaid.

Bijzonder actief

Edo de Roo (17 maart 1968) schreef, naast zijn baan als ict’er, de afgelopen vijftien jaar ruim tweeduizend artikelen voor Wikipedia en voerde 196.737 bewerkingen (correcties & aanvullingen) uit. Daarnaast voerden door hem geschreven scripts automatisch 60 miljoen (kleine) bewerkingen uit. De Roo helpt tevens FNV-leden bij het invullen van hun belastingen en assisteerde de SP-fractie in zijn woonplaats Woerden. De burgemeester benoemde hem op 24 april bij koninklijk besluit tot lid in de Orde van Oranje-Nassau.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden